Styczeń 2016

  • Wstęp


    Stra­te­gia po­wsta­ła w wy­ni­ku prac w pro­jek­cie „Le­gio­no­wia­nie 60+ współ­two­rzą se­nio­ral­ną stra­te­gię dzia­łań Mia­sta”. Ini­cja­to­rem jej utwo­rze­nia i li­de­rem pro­jek­tu by­ło Sto­wa­rzy­sze­nie Po­mo­cy Po­trze­bu­ją­cym „Na­dzie­ja” z Le­gio­no­wa, któ­re pro­jekt zre­ali­zo­wa­ło w part­ner­stwie z Fun­da­cją Pra­cow­nia Kom­pe­ten­cji. Part­ne­rzy pro­jek­tu uzy­ska­li po­par­cie władz mia­sta, dzię­ki cze­mu w opra­co­wa­nie stra­te­gii włą­czy­li się przed­sta­wi­cie­le sa­mo­rzą­du Le­gio­no­wa. Oprócz nich w pra­cach udział bra­li se­nio­rzy z Le­gio­no­wa, dla któ­rych do­ku­ment zo­stał stwo­rzo­ny, or­ga­ni­za­cje po­za­rzą­do­we dzia­ła­ją­ce na rzecz se­nio­rów, a ta­kże wszy­scy miesz­kań­cy mia­sta, któ­rzy wzię­li udział w kon­sul­to­wa­niu stra­te­gii.

    Pro­jekt „Le­gio­no­wia­nie 60+ współ­two­rzą se­nio­ral­ną stra­te­gię dzia­łań Mia­sta” zo­stał zre­ali­zo­wa­ny przy udzia­le środ­ków z pro­gra­mu Oby­wa­te­le dla De­mo­kra­cji. Pro­gram Oby­wa­te­le dla De­mo­kra­cji fi­nan­so­wa­ny jest ze środ­ków Me­cha­ni­zmu Fi­nan­so­we­go Eu­ro­pej­skie­go Ob­sza­ru Go­spo­dar­cze­go (czy­li tzw. Fun­du­szy EOG). Fun­du­sze te są for­mą bez­zwrot­nej po­mo­cy udzie­la­nej przez Nor­we­gię, Is­lan­dię i Liech­ten­ste­in pięt­na­stu pań­stwom człon­kow­skim Unii Eu­ro­pej­skiej z Eu­ro­py Środ­ko­wej i Po­łu­dnio­wej w ce­lu zmniej­sze­nia ró­żnic eko­no­micz­nych i spo­łecz­nych w pań­stwach Eu­ro­pej­skie­go Ob­sza­ru Go­spo­dar­cze­go. Po­za Pol­ską be­ne­fi­cjen­ta­mi po­mo­cy są: Buł­ga­ria, Cypr, Cze­chy, Es­to­nia, Gre­cja, Hisz­pa­nia, Li­twa, Ło­twa, Mal­ta, Por­tu­ga­lia, Ru­mu­nia, Sło­wa­cja, Sło­we­nia, Wę­gry. W ra­mach Fun­du­szy EOG wy­dzie­lo­ne zo­sta­ły środ­ki prze­zna­czo­ne dla or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych. Na pro­gram re­ali­zo­wa­ny w Pol­sce prze­zna­czo­no 37 mln eu­ro, co czy­ni go naj­więk­szym pro­gra­mem dla or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych spo­śród wszyst­kich dzia­ła­ją­cych w 15 kra­jach UE.

    W Pol­sce pro­gram wdra­ża­ny jest przez Fun­da­cję im. Ste­fa­na Ba­to­re­go w part­ner­stwie z Pol­ską Fun­da­cją Dzie­ci i Mło­dzie­ży, któ­ra zaj­mu­je się pro­jek­ta­mi te­ma­tycz­ny­mi do­ty­czą­cy­mi dzie­ci i mło­dzie­ży. Ce­lem pro­gra­mu jest wspar­cie roz­wo­ju spo­łe­czeń­stwa oby­wa­tel­skie­go i zwięk­sze­nie udzia­łu or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych w bu­do­wa­niu spra­wie­dli­wo­ści spo­łecz­nej, de­mo­kra­cji i zrów­no­wa­żo­ne­go roz­wo­ju w Pol­sce. Do­ta­cje udzie­la­ne w ra­mach pro­gra­mu ma­ją na ce­lu: zwięk­sze­nie udzia­łu oby­wa­te­li w ży­ciu pu­blicz­nym, upo­wszech­nia­nie war­to­ści de­mo­kra­tycz­nych i praw czło­wie­ka, roz­wój dzia­łal­no­ści rzecz­ni­czej i kon­tro­li oby­wa­tel­skiej, wspie­ra­nie grup na­ra­żo­nych na wy­klu­cze­nie, wzmoc­nie­nie kon­dy­cji or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych i two­rze­nie wa­run­ków sprzy­ja­ją­cych roz­wo­jo­wi trze­cie­go sek­to­ra1.

    Li­der pro­jek­tu Sto­wa­rzy­sze­nie Po­mo­cy Po­trze­bu­ją­cym „Na­dzie­ja” ist­nie­je od 2004 ro­ku, a od grud­nia 2005 po­sia­da sta­tus or­ga­ni­za­cji po­żyt­ku pu­blicz­ne­go. Ak­tyw­nie dzia­ła w Le­gio­no­wie i po­zo­sta­łych gmi­nach po­wia­tu le­gio­now­skie­go, re­ali­zu­jąc pro­jek­ty na rzecz osób po­trze­bu­ją­cych, za­gro­żo­nych wy­klu­cze­niem spo­łecz­nym w tym: nie­peł­no­spraw­nych, bez­ro­bot­nych, star­szych, cho­rych. Za­rząd i człon­ko­wie sto­wa­rzy­sze­nia, dzię­ki swo­je­mu za­an­ga­żo­wa­niu i pra­cy na rzecz lo­kal­nej spo­łecz­no­ści, do­brze zna­ją pro­ble­my, do­ty­ka­ją­ce miesz­kań­ców po­wia­tu, w tym mia­sta Le­gio­no­wo.

    Fun­da­cja Pra­cow­nia Kom­pe­ten­cji (FPK) po­wsta­ła w 2012 ro­ku w War­sza­wie, a w 2014 ro­ku zmie­ni­ła sie­dzi­bę na Le­gio­no­wo. Jej mi­sją jest za­po­bie­ga­nie oraz mi­ni­ma­li­zo­wa­nie skut­ków wy­klu­cze­nia spo­łecz­ne­go ze szcze­gól­nym uwzględ­nie­niem osób nie­peł­no­spraw­nych, ko­biet, osób w wie­ku 50+ oraz osób z te­re­nów wiej­skich. W pro­jek­cie „Le­gio­no­wia­nie 60+ współ­two­rzą se­nio­ral­ną stra­te­gię dzia­łań Mia­sta” FPK by­ła part­ne­rem, któ­re­go za­da­niem by­ło do­star­cze­nie usług eks­perc­kich z za­kre­su dia­gno­zy sy­tu­acji le­gio­now­skich se­nio­rów oraz prze­pro­wa­dze­nia wśród nich ba­dań ja­ko­ścio­wych, obej­mu­ją­cych prze­pro­wa­dze­nie spa­ce­rów dia­gno­stycz­nych oraz ka­wia­re­nek kon­sul­ta­cyj­nych. Dzię­ki tym ba­da­niom roz­po­zna­ne zo­sta­ły po­trze­by i ocze­ki­wa­nia star­szych miesz­kań­ców mia­sta, ze­bra­no rów­nież ich su­ge­stie od­no­śnie ro­dza­ju i kie­run­ku dzia­łań, ja­kie na­le­ży pod­jąć, by uła­twić funk­cjo­no­wa­nie oso­bom star­szym w mie­ście. Po­nad­to przed­sta­wi­ciel­ki FKP ko­or­dy­no­wa­ły pra­ce dwóch, z trzech, ze­spo­łów ro­bo­czych, zaj­mu­ją­cych się za­gad­nie­nia­mi ak­tyw­no­ści oby­wa­tel­skiej oraz edu­ka­cji i kul­tu­ry oraz prze­pro­wa­dzi­ły warsz­ta­ty kon­sul­ta­cyj­ne wstęp­nej wer­sji stra­te­gii wśród 150 miesz­kań­ców i miesz­ka­nek Le­gio­no­wa w wie­ku 60+.

    Pro­jekt „Le­gio­no­wia­nie 60+ współ­two­rzą se­nio­ral­ną stra­te­gię dzia­łań Mia­sta” zo­stał przy­go­to­wa­ny, by zmie­nić po­strze­ga­nie se­nio­rów w Le­gio­no­wie. Sto­wa­rzy­sze­nie Po­mo­cy Po­trze­bu­ją­cym „Na­dzie­ja” już w 2010 ro­ku prze­pro­wa­dzi­ło ba­da­nia an­kie­to­we wśród star­szych miesz­kań­ców mia­sta. Je­go wy­ni­ki po­ka­za­ły, że nie­zna­jo­mość po­trzeb se­nio­rów, nie­do­sto­so­wa­nie do nich prze­strze­ni pu­blicz­nej, sys­te­mu in­for­mo­wa­nia o wa­żnych spra­wach, ofer­ty kul­tu­ral­nej i spor­to­wej, jak rów­nież or­ga­ni­za­cji opie­ki zdro­wot­nej i usług opie­kuń­czych, pro­wa­dzi do ich alie­na­cji i w skraj­nych przy­pad­kach, wy­klu­cze­nia spo­łecz­ne­go. Do­strze­żo­nym wów­czas pro­ble­mem by­ło rów­nież po­strze­ga­nie osób star­szych przez urzęd­ni­ków je­dy­nie przez pry­zmat za­bez­pie­cze­nia usług opie­kuń­czych i me­dycz­nych. To wszyst­ko by­ło za­lą­żkiem pro­jek­tu, w ra­mach któ­re­go zo­stał opra­co­wa­ny ni­niej­szy do­ku­ment.

    Zgod­nie z za­ło­że­nia­mi pro­jek­tu „Le­gio­no­wia­nie 60+ współ­two­rzą se­nio­ral­ną stra­te­gię dzia­łań Mia­sta” stra­te­gia zo­sta­ła opra­co­wa­na w wy­ni­ku part­ner­skiej współ­pra­cy miesz­kań­ców mia­sta Le­gio­no­wo, do któ­rych pro­jekt był skie­ro­wa­ny, czy­li osób w wie­ku od 60 lat wzwyż, or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych dzia­ła­ją­cych na rzecz se­nio­rów i władz Le­gio­no­wa z li­de­rem pro­jek­tu, tj. Sto­wa­rzy­sze­niem Po­mo­cy Po­trze­bu­ją­cym „Na­dzie­ja” i je­go part­ne­rem – Fun­da­cją Pra­cow­nia Kom­pe­ten­cji. Wart od­no­to­wa­nia jest fakt, że SPP „Na­dzie­ja” ma bo­ga­te do­świad­cze­nie w re­ali­za­cji wie­lu pro­jek­tów na rzecz osób star­szych i po­trze­bu­ją­cych. Pro­wa­dzi od kil­ku lat prę­żnie dzia­ła­ją­cy Le­gio­now­ski Uni­wer­sy­tet Trze­cie­go Wie­ku (LUTW), re­ak­ty­wo­wa­ło Le­gio­now­ski Klub Ama­zo­nek, z ini­cja­ty­wy sto­wa­rzy­sze­nia po­wsta­ła Ra­da Se­nio­rów, dzia­ła­ją­ca przy Pre­zy­den­cie Mia­sta Le­gio­no­wo. „Na­dzie­ja” jest rów­nież or­ga­ni­za­to­rem sze­re­gu wy­da­rzeń kul­tu­ral­nych, skie­ro­wa­nych do star­szych miesz­kań­ców mia­sta i pre­zen­tu­ją­cych ich do­ro­bek, m.in. „Se­nio­ra­liów”. Oprócz ini­cja­tyw na rzecz se­nio­rów SPP „Na­dzie­ja” re­ali­zu­je też in­ne pro­jek­ty na rzecz osób po­trze­bu­ją­cych, m.in. w part­ner­stwie z Po­wia­tem Le­gio­now­skim, Ośrod­kiem Po­mo­cy Spo­łecz­nej w Le­gio­no­wie i Po­wia­to­wym Urzę­dem Pra­cy w Le­gio­no­wie sto­wa­rzy­sze­nie do­pro­wa­dzi­ło do utwo­rze­nia dru­gie­go w Pol­sce po­wia­to­we­go cen­trum in­te­gra­cji spo­łecz­nej, któ­re­go ce­lem jest prze­ciw­dzia­ła­nie wy­klu­cze­niu spo­łecz­ne­mu osób dłu­go­trwa­le bez­ro­bot­nych. Rów­nież part­ner pro­jek­tu – Fun­da­cja Pra­cow­nia Kom­pe­ten­cji, po­sia­da do­świad­cze­nie w dzia­ła­niach na rzecz se­nio­rów. Pro­wa­dzi bo­wiem cy­klicz­nie na te­re­nie War­sza­wy au­tor­ski pro­gram „Pra­cow­nia Kom­pe­ten­cji – Ak­tyw­ny Se­nior”.

    Tło powstania strategii „Legionowianie 60+ współtworzą senioralną strategię działań Miasta”

    W Le­gio­no­wie co­raz więk­szy od­se­tek miesz­kań­ców sta­no­wią oso­by star­sze. Ak­tu­al­nie w Le­gio­no­wie za­miesz­ku­je 11 712 miesz­kań­ców po­wy­żej 60 ro­ku ży­cia. W tej licz­bie jest 6 997 ko­biet i 4 715 mę­żczyzn. Z ro­ku na rok ilość miesz­kań­ców w tej gru­pie wie­ko­wej zwięk­sza się. Obec­nie sta­no­wią po­nad dzie­sięć pro­cent ogó­łu spo­łe­czeń­stwa. Do­ku­ment stra­te­gicz­ny, któ­ry po­wstał w ra­mach pro­jek­tu, po­zwo­li za­pla­no­wać dłu­go­fa­lo­we dzia­ła­nia na rzecz po­pra­wy ja­ko­ści ży­cia se­nio­rów w Le­gio­no­wie, uwzględ­nia po­trze­by osób star­szych i spe­cy­fi­kę tej gru­py spo­łecz­nej, a ta­kże da­je mo­żli­wość za­go­spo­da­ro­wa­nia po­ten­cja­łu drze­mią­ce­go w oso­bach w wie­ku po­wy­żej 60 lat. Za­rów­no wła­dze mia­sta Le­gio­no­wa, in­sty­tu­cje zaj­mu­ją­ce się po­mo­cą spo­łecz­ną, jak i or­ga­ni­za­cje po­za­rzą­do­we do­strze­ga­ły pro­blem bra­ku wła­ści­we­go do­ku­men­tu, któ­ry upo­rząd­ko­wał­by wszel­kie po­trze­by i pro­ble­my miesz­kań­ców Le­gio­no­wo w gru­pie wie­ko­wej 60+. Wa­żnym dzia­ła­niem jest ta­kże po­wo­ła­nie Miej­skiej Ra­dy Se­nio­rów. Do 2013 ro­ku obo­wią­zy­wa­ła Stra­te­gia Roz­wią­zy­wa­nia Pro­ble­mów Spo­łecz­nych (obec­nie do­ku­ment jest w trak­cie ak­tu­ali­za­cji), w któ­rej jed­nym z prio­ry­te­tów jest prze­ciw­dzia­ła­nie wy­klu­cze­niu spo­łecz­ne­mu i pod­nie­sie­nie po­zio­mu ja­ko­ści ży­cia osób star­szych. Był to jed­nak do­ku­ment, któ­ry kwe­stie do­ty­czą­ce star­szych miesz­kań­ców mia­sta trak­to­wał dość ogól­nie i nie da­wał pod­staw do za­pro­gra­mo­wa­nia kon­kret­nych dzia­łań na rzecz se­nio­rów w mie­ście. Nie za­wie­rał rów­nież ak­tu­al­nej dia­gno­zy sy­tu­acji tej gru­py miesz­kań­ców i jej spe­cy­ficz­nych po­trzeb.

    Bio­rąc pod uwa­gę fakt, że oso­by w wie­ku po­wy­żej 60 lat sta­no­wią obec­nie już jed­ną pią­tą miesz­kań­ców mia­sta, a trend de­mo­gra­ficz­ny wska­zu­je, że ich od­se­tek w licz­bie miesz­kań­ców bę­dzie na­dal ro­snąć, ko­niecz­ne jest za­pla­no­wa­nie dzia­łań na rzecz se­nio­rów, któ­re po­pra­wią ich sy­tu­ację i kom­fort ży­cia w mie­ście, jak rów­nież po­zwo­lą wy­ko­rzy­stać po­ten­cjał tej gru­py na rzecz spo­łecz­no­ści lo­kal­nej. Stąd za­wią­za­ne part­ner­stwo i utwo­rzo­ny w nim pro­jekt „Le­gio­no­wia­nie 60+ współ­two­rzą se­nio­ral­ną stra­te­gię dzia­łań Mia­sta”, któ­re­go owo­cem jest stra­te­gia dzia­łań na rzecz se­nio­rów.

     

    Metodologia prac nad strategią


    Za­ło­że­niem pro­jek­tu „Le­gio­no­wia­nie 60+ współ­two­rzą se­nio­ral­ną stra­te­gię dzia­łań Mia­sta” by­ło stwo­rze­nie do­ku­men­tu, w któ­rym zo­sta­ną wy­zna­czo­ne kie­run­ki dzia­łań, zmie­rza­ją­cych do po­pra­wy sy­tu­acji star­szych miesz­kań­ców mia­sta. Przy­ję­to par­ty­cy­pa­cyj­ny mo­del opra­co­wa­nia stra­te­gii, po­le­ga­ją­cy na za­an­ga­żo­wa­niu w pra­ce nad jej two­rze­niem osób, któ­rych stra­te­gia ma do­ty­czyć, czy­li le­gio­now­skich se­nio­rów. Tę gru­pę okre­ślo­no ja­ko miesz­kań­ców mia­sta w wie­ku 60 lat i wię­cej.

    Pra­ce nad Stra­te­gią zo­sta­ły po­dzie­lo­ne na eta­py. W pierw­szym eta­pie do­ko­na­no ana­li­zy sy­tu­acji se­nio­rów w Le­gio­no­wie. W tym ce­lu prze­pro­wa­dzo­na zo­sta­ła dia­gno­za po­trzeb star­szych miesz­kań­ców mia­sta. Ba­da­nie zo­sta­ło prze­pro­wa­dzo­ne w dniach 5–20 ma­ja 2014 r. i skła­da­ło się z trzech eta­pów:

    1. badania ankietowe (analiza ilościowa),
    2. spacer badawczy (analiza jakościowa),
    3. kawiarenki konsultacyjne (analiza jakościowa).

    Ba­da­nie an­kie­to­we zo­sta­ło zre­ali­zo­wa­ne za po­mo­cą kwe­stio­na­riu­sza an­kie­ty, któ­ry za­wie­rał 19 py­tań za­mknię­tych i pół­otwar­tych, jed­no­krot­ne­go i wie­lo­krot­ne­go wy­bo­ru. Se­nio­rom, do­bra­nym w spo­sób przy­pad­ko­wy, roz­da­no 700 an­kiet, z cze­go wy­peł­nio­nych kwe­stio­na­riu­szy zwró­co­no 500.

    W ra­mach ana­li­zy sy­tu­acji osób star­szych od­by­ło się rów­nież ba­da­nie ja­ko­ścio­we, tzw. „spa­cer ba­daw­czy”, któ­ry miał na ce­lu oce­nę przez se­nio­rów prze­strze­ni pu­blicz­nej Le­gio­no­wa z per­spek­ty­wy osób z tej gru­py wie­ko­wej. Ba­da­nie zo­sta­ło prze­pro­wa­dzo­ne w trak­cie trzech spa­ce­rów, ka­żdy z nich prze­bie­gał in­ną tra­są. W trak­cie spa­ce­ru se­nio­rzy wy­po­wia­da­li swo­je opi­nie na te­mat ró­żnych aspek­tów od­wie­dza­nych miejsc, a po­nad­to wy­peł­nia­li an­kie­ty oce­nia­ją­ce w ska­li od 1 do 4, gdzie 1 ozna­cza­ło źle, a 4 – do­brze.

    Do­dat­ko­wym ba­da­niem ja­ko­ścio­wym by­ły ka­wia­ren­ki kon­sul­ta­cyj­ne. Ba­da­nie zo­sta­ło prze­pro­wa­dzo­ne w dniach 14–15 ma­ja 2014 r. i mia­ło for­mę zo­gni­sko­wa­ne­go wy­wia­du gru­po­we­go. W su­mie prze­pro­wa­dzo­no trzy tu­ry ba­da­nia, ka­żda z nich sku­pio­na by­ła na in­nym pro­ble­mie:

    1. aktywność obywatelska,
    2. zdrowie i rekreacja,
    3. kultura i edukacja.

    W na­stęp­nym eta­pie prac nad stra­te­gią po­wo­ła­ne zo­sta­ły trzy ze­spo­ły te­ma­tycz­ne. Ze­spo­ły pra­co­wa­ły w dzie­dzi­nach, któ­re zo­sta­ły już wcze­śniej zdia­gno­zo­wa­ne w trak­cie ba­dań ja­ko­ścio­wych. Utwo­rzo­no więc ze­spo­ły:

    1. ds. zdrowia i rekreacji,
    2. ds. sfery obywatelskiej,
    3. ds. edukacji i kultury.

    W skład ka­żde­go z nich wcho­dzi­ła ko­or­dy­na­tor­ka ds. stra­te­gii, ko­or­dy­na­tor­ka ze­spo­łu te­ma­tycz­ne­go oraz czte­rej eks­per­ci, w tym w wie­ku 60+, wśród któ­rych zna­la­zły się oso­by zna­ją­ce pro­ble­my z dzie­dzi­ny po­li­ty­ki se­nio­ral­nej, po­trzeb osób nie­peł­no­spraw­nych, po­li­ty­ki spo­łecz­nej, pra­wa i za­gad­nień an­ty­-dys­kry­mi­na­cyj­nych.

    W wy­ni­ku czte­ro­mie­sięcz­nej pra­cy ze­spo­łów te­ma­tycz­nych po­wsta­ła wstęp­na wer­sja stra­te­gii, któ­ra zo­sta­ła pod­da­na kon­sul­ta­cjom z le­gio­now­ski­mi se­nio­ra­mi. Kon­sul­ta­cje od­by­ły się po­przez wy­ło­że­nie do­ku­men­tu w Urzę­dzie Mia­sta Le­gio­no­wo oraz sie­dzi­bach le­gio­now­skich or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych, dzia­ła­ją­cych na rzecz osób star­szych. Do­ku­ment zo­stał rów­nież opu­bli­ko­wa­ny na stro­nie in­ter­ne­to­wej Urzę­du Mia­sta Le­gio­no­wo (www.le­gio­no­wo.pl) w za­kład­ce „Stre­fa NGO” i na stro­nach in­ter­ne­to­wych part­ne­rów pro­jek­tu – SPP „Na­dzie­ja” i Fun­da­cji Pra­cow­nia Kom­pe­ten­cji. In­for­ma­cja o kon­sul­ta­cjach pro­jek­tu stra­te­gii zo­sta­ła rów­nież prze­ka­za­na do wia­do­mo­ści miesz­kań­ców mia­sta za po­śred­nic­twem lo­kal­nych me­diów. In­te­re­sa­riu­sze stra­te­gii, czy­li miesz­kań­cy Le­gio­no­wa w wie­ku od 60 lat wzwyż, jak rów­nież wszy­scy po­zo­sta­li miesz­kań­cy mia­sta, mo­gli zgła­szać uwa­gi do do­ku­men­tu te­le­fo­nicz­nie i za po­śred­nic­twem pocz­ty elek­tro­nicz­nej.

    Do­dat­ko­wo w pro­ce­sie kon­sul­ta­cji od­by­ły się czte­ry spo­tka­nia warsz­ta­to­we pro­wa­dzo­ne przez przed­sta­wi­ciel­ki Fun­da­cji Pra­cow­nia Kom­pe­ten­cji, w któ­rych udział wzię­ło łącz­nie 150 le­gio­now­skich se­nio­rów i se­nio­rek. Pod­czas spo­tkań w mo­żli­wie naj­bar­dziej przy­stęp­ny spo­sób przed­sta­wio­ny zo­stał pro­jekt Stra­te­gii. Pra­ca od­by­wa­ła się na stresz­cze­niu, wy­od­ręb­nia­ją­cym trzy głów­ne ce­le Stra­te­gii. Uczest­ni­cy i uczest­nicz­ki kon­sul­ta­cji, po­dzie­le­ni na gru­py, oma­wia­li je­den z ce­lów, do­ko­ny­wa­li hie­rar­chi­za­cji ce­lów, opi­nio­wa­li za­pro­po­no­wa­ne w stra­te­gii dzia­ła­nia. Za­da­niem warsz­ta­tów by­ło za­po­zna­nie se­nio­rów z za­ło­że­nia­mi, spo­so­bem opra­co­wa­nia i re­ali­za­cji do­ku­men­tu, ja­kim jest stra­te­gia, w prak­ty­ce dnia co­dzien­ne­go oraz za­pre­zen­to­wa­nie ko­rzy­ści pły­ną­cych z jej funk­cjo­no­wa­nia dla prze­cięt­ne­go miesz­kań­ca Le­gio­no­wa, czy człon­ka or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wej.

    W trak­cie spo­tkań ko­or­dy­na­tor­ki ze­spo­łów te­ma­tycz­nych ra­zem z ko­or­dy­na­tor­ką ds. stra­te­gii na bie­żą­co ewi­den­cjo­no­wa­ły i ana­li­zo­wa­ły uwa­gi i pro­po­zy­cje z kon­sul­ta­cji. Po za­koń­cze­niu kon­sul­ta­cji ich wy­ni­ki zo­sta­ły wpro­wa­dzo­ne do stra­te­gii, w wy­ni­ku cze­go po­wsta­ła jej osta­tecz­na wer­sja, przed­sta­wio­na, za po­śred­nic­twem Pre­zy­den­ta Mia­sta Le­gio­no­wo, Ra­dzie Mia­sta Le­gio­no­wo do przy­ję­cia w for­mie uchwa­ły.

     

    Zgodność strategii z dokumentami strategicznymi różnego szczebla


    „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020” na­wią­zu­je do za­ło­żeń stra­te­gicz­nych do­ku­men­tów mię­dzy­na­ro­do­wych, unij­nych i pol­skich, ta­kich, jak m.in.: „Mię­dzy­na­ro­do­wy plan dzia­ła­nia w kwe­stii sta­rze­nia się spo­łe­czeństw” przy­ję­ty przez Or­ga­ni­za­cję Na­ro­dów Zjed­no­czo­nych w 2002 ro­ku, Stra­te­gia Eu­ro­pa 2020 (Stra­te­gia na rzecz in­te­li­gent­ne­go i zrów­no­wa­żo­ne­go roz­wo­ju sprzy­ja­ją­ce­go włą­cze­niu spo­łecz­ne­mu), któ­ra za­stą­pi­ła Stra­te­gię Li­zboń­ską, czy Na­ro­do­we Stra­te­gicz­ne Ra­my Od­nie­sie­nia 2007–2013 (zwa­ne też Na­ro­do­wą Stra­te­gią Spój­no­ści – NSS).

    Eu­ro­pa 2020 to unij­na stra­te­gia wzro­stu, któ­ra obej­mu­je jesz­cze kil­ka naj­bli­ższych lat. W zmie­nia­ją­cym się świe­cie UE po­trzeb­na jest in­te­li­gent­na i zrów­no­wa­żo­na go­spo­dar­ka sprzy­ja­ją­ca włą­cze­niu spo­łecz­ne­mu. Unia wy­zna­czy­ła so­bie kon­kret­ny plan obej­mu­ją­cy pięć ce­lów – w za­kre­sie za­trud­nie­nia, in­no­wa­cji, edu­ka­cji, włą­cze­nia spo­łecz­ne­go oraz zmian kli­ma­tu/ener­gii – któ­re na­le­ży osią­gnąć do 2020 r. W ka­żdym z tych ob­sza­rów wszyst­kie pań­stwa człon­kow­skie wy­zna­czy­ły z ko­lei wła­sne ce­le kra­jo­we. Kon­kret­ne dzia­ła­nia na po­zio­mie za­rów­no unij­nym, jak i kra­jo­wym wzmac­nia­ją re­ali­za­cję stra­te­gii2W za­le­ce­niach Ra­dy Unii Eu­ro­pej­skiej w spra­wie kra­jo­we­go pro­gra­mu re­form Pol­ski na 2014 r., wy­da­nych w od­nie­sie­niu do re­ali­za­cji stra­te­gii Eu­ro­pa 2020, znaj­du­je się m.in. po­stu­lat po­par­cia ogól­nej re­for­my eme­ry­tal­nej na­si­le­niem dzia­łań na rzecz zwięk­sze­nia szans star­szych pra­cow­ni­ków na za­trud­nie­nie tak, aby pod­nieść wiek dez­ak­ty­wi­za­cji za­wo­do­wej3. Po­stu­la­ty za­war­te w „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020”, do­ty­czą­ce wy­ko­rzy­sta­nia po­ten­cja­łu do­świad­cze­nia i umie­jęt­no­ści se­nio­rów, do­sko­na­le wpi­su­ją się w ten po­stu­lat.

    Ce­le i dzia­ła­nia za­pi­sa­ne w „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020” są rów­nież zgod­ne z „Mię­dzy­na­ro­do­wym pla­nem dzia­ła­nia w kwe­stii sta­rze­nia się spo­łe­czeństw (2002)”, przy­ję­tym przez Or­ga­ni­za­cję Na­ro­dów Zjed­no­czo­nych pod­czas kon­fe­ren­cji w Ma­dry­cie w kwiet­niu 2002 ro­ku. Plan ten po­stu­lu­je m.in. „kształ­to­wa­nie po­zy­tyw­ne­go wi­ze­run­ku osób star­szych w spo­łe­czeń­stwie i ich zna­cze­nia dla je­go trwa­nia i mo­żli­wo­ści roz­wo­jo­wych młod­szych po­pu­la­cji, wspie­ra­nie osób star­szych w peł­nym udzia­le w ży­ciu ro­dzin­nym i spo­łecz­nym, bu­do­wa­nie w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu wi­ze­run­ku ak­tyw­nych fi­zycz­nie, psy­chicz­nie i spo­łecz­nie osób po­wy­żej 60 ro­ku ży­cia”4.

    Za­ło­że­nia „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020” są rów­nież zgod­ne z „Za­sa­da­mi prze­wod­ni­mi dla ak­tyw­no­ści osób star­szych i so­li­dar­no­ści mię­dzy­po­ko­le­nio­wej”, opra­co­wa­ny­mi przez Ko­mi­tet Za­trud­nie­nia i Ko­mi­tet Ochro­ny So­cjal­nej Ra­dy Unii Eu­ro­pej­skiej, któ­re wska­zu­ją, że „na­le­ży pro­pa­go­wać ak­tyw­ność osób star­szych je­śli cho­dzi o za­trud­nie­nie, uczest­nic­two w ży­ciu spo­łecz­nym i sa­mo­dziel­ne ży­cie (…). Trze­ba je wdra­żać, uwzględ­nia­jąc ró­żni­ce w or­ga­ni­za­cji i za­so­bach państw człon­kow­skich oraz kon­kret­ne oko­licz­no­ści i sto­ją­ce przed ni­mi wy­zwa­nia”5. Wśród za­sad prze­wod­nich dla ak­tyw­no­ści osób star­szych i so­li­dar­no­ści mię­dzy­po­ko­le­nio­wej znaj­du­ją się m.in. mo­żli­wość edu­ka­cji przez ca­łe ży­cie, szcze­gól­nie w od­nie­sie­niu do no­wych tech­no­lo­gii, wo­lon­ta­riat osób star­szych czy włą­cze­nie spo­łecz­ne osób star­szych po­przez ofe­ro­wa­nie im mo­żli­wo­ści uczest­nic­twa w ży­ciu kul­tu­ral­nym, po­li­tycz­nym i spo­łecz­nym. Wszyst­kie te kwe­stie zo­sta­ły uwzględ­nio­ne wśród ce­lów i re­ko­men­do­wa­nych dzia­łań, za­war­tych w stra­te­gii dla Le­gio­no­wa.

    Na po­zio­mie kra­jo­wym „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020” po­zo­sta­je w zgod­no­ści z Na­ro­do­wy­mi Stra­te­gicz­ny­mi Ra­ma­mi Od­nie­sie­nia (NSRO). Wśród ce­lów szcze­gó­ło­wych NSRO, któ­re mo­żna od­nieść do osób star­szych, na­le­ży wy­mie­nić ce­le po­li­ty­ki spój­no­ści w Pol­sce wspie­ra­ją­ce wzrost go­spo­dar­czy i za­trud­nie­nie: „Po­pra­wa ja­ko­ści funk­cjo­no­wa­nia in­sty­tu­cji pu­blicz­nych oraz roz­bu­do­wa me­cha­ni­zmów part­ner­stwa” – w szcze­gól­no­ści po­pra­wa po­li­ty­ki in­for­ma­cyj­nej ad­mi­ni­stra­cji i współ­dzia­ła­nia z or­ga­ni­za­cja­mi po­za­rzą­do­wy­mi, „Po­pra­wa ja­ko­ści ka­pi­ta­łu ludz­kie­go i zwięk­sze­nie spój­no­ści spo­łecz­nej” oraz „Bu­do­wa i mo­der­ni­za­cja in­fra­struk­tu­ry tech­nicz­nej i spo­łecz­nej ma­ją­cej pod­sta­wo­we zna­cze­nie dla wzro­stu kon­ku­ren­cyj­no­ści Pol­ski”6. Dzia­ła­nia te od­po­wia­da­ją m.in. unij­nej wy­tycz­nej 1.3.1. „Przy­cią­gnię­cie na ry­nek pra­cy i przed­łu­że­nie ak­tyw­no­ści za­wo­do­wej więk­szej licz­by osób oraz mo­der­ni­za­cja sys­te­mów za­bez­pie­cze­nia spo­łecz­ne­go” i wy­tycz­nej 17. „Wdra­ża­nie po­li­tyk za­trud­nie­nia ukie­run­ko­wa­nych na osią­gnię­cie peł­ne­go za­trud­nie­nia, po­pra­wę ja­ko­ści i wy­daj­no­ści pra­cy oraz na wzmoc­nie­nie spój­no­ści spo­łecz­nej i te­ry­to­rial­nej.”

    Wśród stra­te­gicz­nych do­ku­men­tów kra­jo­wych, z któ­ry­mi zgod­na jest „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020” wy­mie­nić na­le­ży rów­nież Stra­te­gię Roz­wo­ju Ka­pi­ta­łu Ludz­kie­go (SRKL), przy­ję­tą przez Ra­dę Mi­ni­strów uchwa­łą nr 104 Ra­dy Mi­ni­strów z dnia 18 czerw­ca 2013 r. w spra­wie przy­ję­cia Stra­te­gii Roz­wo­ju Ka­pi­ta­łu Ludz­kie­go 2020. Jest ona jed­ną z dzie­wię­ciu stra­te­gii sek­to­ro­wych sta­no­wią­cych „in­ne stra­te­gie roz­wo­ju” w ro­zu­mie­niu usta­wy z dnia 6 grud­nia 2006 r. o za­sa­dach pro­wa­dze­nia po­li­ty­ki roz­wo­ju (Dz.U. z 2009 r. nr 84, poz. 712, z pózn. zm.), re­ali­zu­ją­cych śred­nio i dłu­go­okre­so­wą stra­te­gię roz­wo­ju kra­ju. Głów­nym ce­lem dzia­łań w niej za­pla­no­wa­nych jest roz­wi­ja­nie ka­pi­ta­łu ludz­kie­go po­przez wy­do­by­wa­nie po­ten­cja­łów osób tak, aby mo­gły one w peł­ni uczest­ni­czyć w ży­ciu spo­łecz­nym, po­li­tycz­nym i eko­no­micz­nym na wszyst­kich eta­pach ży­cia. Na po­zio­mie zgod­no­ści ce­lów szcze­gó­ło­wych SRKL „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020” wpi­su­je się w szcze­gól­no­ści w re­ali­za­cję ce­lu 2 „Wy­dłu­że­nie ak­tyw­no­ści za­wo­do­wej i za­pew­nie­nie lep­szej ja­ko­ści funk­cjo­no­wa­nia osób star­szych”. W ka­ta­lo­gu kie­run­ków in­ter­wen­cji, wy­mie­nio­nych w SRKL, zna­la­zły się m.in. „pro­mo­wa­nie edu­ka­cji osób star­szych, za­rów­no w wy­mia­rze for­mal­nym, jak i po­za­for­mal­nym, zwłasz­cza z uwzględ­nie­niem roz­wo­ju kom­pe­ten­cji cy­fro­wych, roz­sze­rze­nie ofer­ty edu­ka­cyj­nej ad­re­so­wa­nej do se­nio­rów oraz lep­sze do­pa­so­wa­nie jej do po­trzeb tej gru­py wie­ko­wej, kształ­ce­nie usta­wicz­ne oraz wspar­cie szko­leń osób w wie­ku 50+, wspie­ra­nie ak­tyw­no­ści spo­łecz­nej osób star­szych, w tym roz­wój wo­lon­ta­ria­tu, two­rze­nie wa­run­ków do roz­wo­ju par­ty­cy­pa­cji spo­łecz­nej osób star­szych, w tym za­an­ga­żo­wa­nia na rzecz spo­łecz­no­ści lo­kal­nych, zwięk­sze­nie do­stęp­no­ści oraz pod­nie­sie­nie ja­ko­ści usług spo­łecz­nych ad­re­so­wa­nych do osób star­szych po­przez wspar­cie dzia­łań sa­mo­po­mo­co­wych oraz two­rze­nie sie­ci wy­szko­lo­nych wo­lon­ta­riu­szy, po­pra­wie­nie do­stęp­no­ści do am­bu­la­to­ryj­nych i szpi­tal­nych świad­czeń zdro­wot­nych w za­kre­sie ge­ria­trii, roz­wój sys­te­mu usług ad­re­so­wa­nych do osób nie­sa­mo­dziel­nych i ich ro­dzin, w tym roz­wój opie­ki dłu­go­ter­mi­no­wej, roz­wój i upo­wszech­nia­nie wie­dzy i roz­wią­zań wspo­ma­ga­ją­cych two­rze­nie zdro­wych i bez­piecz­nych wa­run­ków pra­cy dla osób star­szych”7. Wszyst­kie te za­gad­nie­nia zna­la­zły się w ce­lach i dzia­ła­niach, za­pla­no­wa­nych w stra­te­gii dla Le­gio­no­wa.

    „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020” wska­zu­je rów­nież na ko­niecz­ność pod­ję­cia dzia­łań na rzecz po­pra­wy do­stę­pu do usług zdro­wot­nych dla star­szych miesz­kań­ców mia­sta. Za­da­nia te zo­sta­ły za­pi­sa­ne w Na­ro­do­wym Pro­gra­mie Zdro­wia na la­ta 2007–2015. Na po­zio­mie ad­mi­ni­stra­cji sa­mo­rzą­do­wej cel ope­ra­cyj­ny 9. „Two­rze­nie wa­run­ków do zdro­we­go i ak­tyw­ne­go ży­cia osób star­szych” za­kła­da „umac­nia­nie dzia­łań na rzecz stwo­rze­nia przy­ja­zne­go dla wie­ku i bez­piecz­ne­go śro­do­wi­ska by­to­we­go; zmniej­sze­nie czyn­ni­ków ry­zy­ka zwią­za­nych z cho­ro­ba­mi i wspo­ma­ga­nie czyn­ni­ków po­zy­tyw­nych dla zdro­wia wy­stę­pu­ją­cych w śro­do­wi­sku za­miesz­ka­nia; uak­tyw­nie­nie szko­leń i edu­ka­cji osób, któ­re ma­ją bez­po­śred­ni wpływ na two­rze­nie proz­dro­wot­nych za­cho­wań po­pu­la­cji osób po­wy­żej 50 ro­ku ży­cia; ak­ty­wi­za­cja śro­do­wisk lo­kal­nych w po­dej­mo­wa­niu dzia­łań dla kształ­to­wa­nia zdro­we­go sty­lu ży­cia po­pu­la­cji osób po­wy­żej 50 ro­ku ży­cia”8. Do­dat­ko­wo, na po­zio­mie or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych, któ­rych ak­tyw­ny udział w re­ali­za­cji dzia­łań na rzecz le­gio­now­skich se­nio­rów prze­wi­du­je har­mo­no­gram dzia­łań (patrz roz­dział „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020”), w Na­ro­do­wej Stra­te­gii Zdro­wia 2007–2015 ten sam cel ope­ra­cyj­ny prze­wi­du­je kształ­to­wa­nie po­zy­tyw­ne­go wi­ze­run­ku osób star­szych w spo­łe­czeń­stwie i ich zna­cze­nia dla je­go trwa­nia i mo­żli­wo­ści roz­wo­jo­wych młod­szych po­pu­la­cji, wspie­ra­nie osób star­szych w peł­nym udzia­le w ży­ciu ro­dzin­nym i spo­łecz­nym, bu­do­wa­nie w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu wi­ze­run­ku ak­tyw­nych fi­zycz­nie, psy­chicz­nie i spo­łecz­nie osób po­wy­żej 60 ro­ku ży­cia. Dzia­ła­nia te po­zo­sta­ją w zgod­no­ści z ce­la­mi, za­pi­sa­ny­mi w „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020”. Zgod­ność z Na­ro­do­wą Stra­te­gią Zdro­wia 2007–2015 wy­stę­pu­je rów­nież w za­kre­sie ocze­ki­wa­nych efek­tów za­ło­żo­nych dla ad­mi­ni­stra­cji sa­mo­rzą­do­wej i or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych dzia­łań. Na­le­żą do niech m.in. wspie­ra­nie ak­tyw­no­ści se­nio­rów, stwo­rze­nie im wa­run­ków da­ją­cych po­czu­cie bez­pie­czeń­stwa i peł­ni zdro­wia, jak i za­pew­nie­nie im wa­run­ków umo­żli­wia­ją­cych uczest­nic­two w ży­ciu go­spo­dar­czym, spo­łecz­nym, kul­tu­ral­nym i po­li­tycz­nym, czy­li in­ny­mi sło­wy prze­ciw­dzia­ła­nie ich wy­klu­cze­niu.

    „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020” oraz za­war­te w niej prio­ry­te­ty wpi­su­je się rów­nież w za­ło­że­nia Pro­gra­mu Ope­ra­cyj­ne­go Wie­dza Edu­ka­cja Roz­wój 2014–2020 (PO WER 2014–2020), któ­ry zo­stał za­twier­dzo­ny przez Ko­mi­sję Eu­ro­pej­ską 17 grud­nia 2014 ro­ku. Jed­nym z jej za­ło­żeń są dzia­ła­nia ma­ją­ce na ce­lu włą­cze­nie le­gio­now­skich se­nio­rów w ży­cie lo­kal­nej spo­łecz­no­ści, a tym sa­mym za­po­bie­ga­nie ich wy­klu­cze­niu spo­łecz­ne­mu. Do­ty­czy to rów­nież wy­klu­cze­nia ze wzglę­du na spraw­ność fi­zycz­ną i stan zdro­wia osób star­szych. Tym­cza­sem jed­nym z przed­się­wzięć, ja­kie ma­ją być re­ali­zo­wa­ne w ra­mach PO WER 2014–2020 jest roz­wój usług świad­czo­nych na rzecz nie­sa­mo­dziel­nych osób star­szych w ce­lu umo­żli­wie­nia im nie­za­le­żne­go ży­cia w śro­do­wi­sku do­mo­wym bez ko­niecz­no­ści umiesz­cza­nia ich w for­mach in­sty­tu­cjo­nal­nych.

    Za­ło­że­nia i ce­le „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020” są w ca­ło­ści zgod­nie z Rzą­do­wym Pro­gra­mem na rzecz Ak­tyw­no­ści Spo­łecz­nej Osób Star­szych na la­ta 2014–2020 (ASOS)9. Pro­gram ten, przy­ję­ty przez Ra­dę Mi­ni­strów uchwa­łą nr 237 z 24 grud­nia 2013 r., nie ma sta­tu­su do­ku­men­tu stra­te­gicz­ne­go. Jest na­to­miast in­te­gral­nym ele­men­tem dzia­łań na rzecz re­ali­za­cji za­ło­żeń kra­jo­wych do­ku­men­tów stra­te­gicz­nych, do któ­rych na­le­żą Stra­te­gia Roz­wo­ju Kra­ju, Stra­te­gia Roz­wo­ju Ka­pi­ta­łu Ludz­kie­go, Stra­te­gia Roz­wo­ju Ka­pi­ta­łu Spo­łecz­ne­go oraz Stra­te­gia Wspie­ra­nia Roz­wo­ju Spo­łe­czeń­stwa Oby­wa­tel­skie­go. Ce­le le­gio­now­skiej stra­te­gii dzia­łań na rzecz osób star­szych po­kry­wa­ją się za­rów­no z ce­lem głów­nym pro­gra­mu ASOS, ja­kim jest „po­pra­wa ja­ko­ści i po­zio­mu ży­cia osób star­szych dla god­ne­go sta­rze­nia się po­przez ak­tyw­ność spo­łecz­ną”, jak i z za­pi­sa­ny­mi w pro­gra­mie ce­la­mi szcze­gó­ło­wy­mi. Na­le­żą do nich zwięk­sze­nie ró­żno­rod­no­ści i po­pra­wa ja­ko­ści ofer­ty edu­ka­cyj­nej dla osób star­szych, two­rze­nie wa­run­ków dla in­te­gra­cji we­wnątrz­- i mię­dzy­po­ko­le­nio­wej osób star­szych przy wy­ko­rzy­sta­niu ist­nie­ją­cej in­fra­struk­tu­ry spo­łecz­nej, roz­wój zró­żni­co­wa­nych form ak­tyw­no­ści spo­łecz­nej, w tym upo­wszech­nia­nie wo­lon­ta­ria­tu, par­ty­cy­pa­cji w pro­ce­sach de­cy­zyj­nych, w ży­ciu spo­łecz­nym, w tym udział osób star­szych w kształ­to­wa­niu po­li­ty­ki pu­blicz­nej i zwięk­sze­nie do­stęp­no­ści, pod­nie­sie­nie ja­ko­ści usług spo­łecz­nych oraz wspie­ra­nie dzia­łań na rzecz sa­mo­po­mo­cy i sa­mo­or­ga­ni­za­cji. „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020” obej­mu­je dzia­ła­nia w tych sa­mych ob­sza­rach, w tym edu­ka­cji i kul­tu­ry, ak­tyw­no­ści oby­wa­tel­skiej, zdro­wia i re­kre­acji, kła­dąc na­cisk na in­te­gra­cję mię­dzy­po­ko­le­nio­wą i za­po­bie­ga­nie wy­klu­cze­niu spo­łecz­ne­mu osób star­szych.

    Po­nad­to „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020” jest zgod­na ze Stra­te­gią Roz­wią­zy­wa­nia Pro­ble­mów Spo­łecz­nych w Le­gio­no­wie, w któ­rej jed­nym z prio­ry­te­tów jest prze­ciw­dzia­ła­nie wy­klu­cze­niu spo­łecz­ne­mu i pod­nie­sie­nie po­zio­mu ja­ko­ści ży­cia osób star­szych.

     

    Diagnoza sytuacji osób starszych w Legionowie


    4.1 Struktura demograficzna Legionowa

    Licz­ba miesz­kań­ców Le­gio­no­wa10 na dzień 31 grud­nia 2014 r. wy­no­si­ła 53 609 osób, w tym 51 846 sta­łych miesz­kań­ców i 1 763 oso­by za­mel­do­wa­ne na po­byt cza­so­wy. W tej licz­bie 25 114 osób sta­no­wi­li mę­żczyź­ni, na­to­miast ko­biet by­ło 28 507.

    Je­śli cho­dzi o gru­pę miesz­kań­ców, bę­dą­cych pod­mio­tem ni­niej­szej stra­te­gii, we­dług da­nych na dzień 31 rud­nia 2014 r. osób w wie­ku 60 lat i wię­cej za­miesz­ku­je 12 623. W tej licz­bie jest 6 997 ko­biet i 4 715 mę­żczyzn. Naj­więk­szą gru­pę sta­no­wią se­nio­rzy w wie­ku 60–69 lat, w su­mie 7 190 osób. Naj­mniej­szą – mę­żczyź­ni w wie­ku 80+, za­le­d­wie 510 osób. Roz­kład licz­by se­nio­rów w prze­dzia­łach wie­ko­wych oraz po­dzia­le na ko­bie­ty i mę­żczyzn po­ka­zu­je po­ni­ższe ze­sta­wie­nie:

    wiek kobiety mężczyźni razem
    60–69 lat 4480 3332 7812
    70–79 lat 1879 1212 3091
    80 lat i powyżej 1 186 534 1 720
    razem 7 545 5 078 12 623

    W ogól­nej licz­bie miesz­kań­ców Le­gio­no­wa oso­by w wie­ku 60+ sta­no­wią 23,5%, czy­li po­nad jed­ną czwar­tą lo­kal­nej spo­łecz­no­ści. Licz­ba osób star­szych jest nie­co więk­sza niż licz­ba dzie­ci i mło­dzie­ży w wie­ku do 18 lat, któ­rych jest 11 116 osób.

    Ana­li­za prze­kro­ju wie­ko­we­go spo­łecz­no­ści Le­gio­no­wa po­ka­zu­je, że se­nio­rzy sta­no­wią bar­dzo licz­ną gru­pę miesz­kań­ców, któ­rej po­ten­cjał mo­żna za­go­spo­da­ro­wać, ale też o któ­rej szcze­gól­ne po­trze­by na­le­ży za­dbać.

    4.2 Diagnoza sytuacji seniorów w Legionowie

    4.2.1. Sytuacja seniorów w Legionowie

    Pod­sta­wą do prac nad stra­te­gią dzia­łań na rzecz le­gio­now­skich se­nio­rów sta­ła się dia­gno­za ich obec­nej sy­tu­acji w spo­łecz­no­ści lo­kal­nej, ich po­trzeb, ocze­ki­wań. By sfor­mu­ło­wać ja­kie­kol­wiek wnio­ski i przed­sta­wić pro­po­zy­cje kie­run­ków dzia­łań na rzecz po­pra­wy sy­tu­acji star­szych miesz­kań­ców Le­gio­no­wa, ko­niecz­ne by­ło zba­da­nie, ja­ki jest stan obec­ny w ró­żnych aspek­tach ży­cia lo­kal­nej spo­łecz­no­ści, co funk­cjo­nu­je do­brze, a co na­le­ża­ło­by po­pra­wić czy uzu­peł­nić. Oce­na sy­tu­acji star­szych miesz­kań­ców mia­sta11, uwzględ­nia­ją­ca ró­żne aspek­ty i dzie­dzi­ny ży­cia, zo­sta­ła prze­pro­wa­dzo­na w dro­dze ba­dań so­cjo­lo­gicz­nych, za­rów­no ilo­ścio­wych (an­kie­ta), jak i ja­ko­ścio­wych (spa­cer ba­daw­czy i ka­wia­ren­ki kon­sul­ta­cyj­ne), o któ­rych wspo­mnia­no już w opi­sie me­to­do­lo­gii opra­co­wy­wa­nia ni­niej­szej Stra­te­gii.

    Badanie ankietowe

    Ba­da­nie an­kie­to­we zo­sta­ło zre­ali­zo­wa­ne za po­mo­cą kwe­stio­na­riu­sza, któ­ry za­wie­rał 19 py­tań za­mknię­tych i pół­otwar­tych, jed­no­krot­ne­go i wie­lo­krot­ne­go wy­bo­ru. Przy­pad­ko­wo do­bra­nym miesz­kań­com Le­gio­no­wa w wie­ku 60+ roz­da­no 700 an­kiet, z cze­go wy­peł­nio­nych kwe­stio­na­riu­szy zwró­co­no 500.

    Pró­ba ba­daw­cza nie mia­ła cha­rak­te­ru ści­śle re­pre­zen­ta­tyw­ne­go, ale uda­ło się od­zwier­cie­dlić w niej struk­tu­rę po­pu­la­cji se­nio­rów ze wzglę­du na płeć. W skład pró­by ba­daw­czej we­szło 325 ko­biet i 161 mę­żczyzn. Czter­na­ście osób nie udzie­li­ło od­po­wie­dzi na py­ta­nie o płeć. Naj­licz­niej­szą gru­pę sta­no­wi­li re­spon­den­ci w gru­pie wie­ko­wej do 69 lat. Nie­wiel­ka re­pre­zen­ta­cja ka­te­go­rii „80 i wię­cej lat” nie po­zwo­li­ła na roz­cią­ga­nie wnio­sków z ba­da­nia na ca­łą po­pu­la­cję naj­star­szych se­nio­rów. Je­śli cho­dzi o wy­kształ­ce­nie, naj­licz­niej na an­kie­tę od­po­wie­dzia­ły oso­by ze śred­nim wy­kształ­ce­niem (48%), du­ga pod wzglę­dem wiel­ko­ści by­ła re­pre­zen­ta­cja osób z wy­ższym wy­kształ­ce­niem.

    Je­śli cho­dzi o sy­tu­ację ro­dzin­ną re­spon­den­tów ba­da­nia, więk­szość z nich (56%) miesz­ka z ro­dzi­ną, na­to­miast 39% sa­mot­nie. Jest to za­tem dość du­ża gru­pa, któ­ra mo­że po­trze­bo­wać więk­szej po­mo­cy ze stro­ny in­sty­tu­cji sa­mo­rzą­do­wych. Se­nio­rzy bio­rą­cy udział w ba­da­niu czę­sto pod­kre­śla­li trud­ną sy­tu­ację ma­te­rial­ną eme­ry­tów. Jed­nak z ana­li­zy da­nych wy­ni­ka, że znacz­ny od­se­tek le­gio­now­skich se­nio­rów (55%) otrzy­mu­je do­cho­dy w wy­so­ko­ści po­wy­żej 1500 zł. Re­spon­den­ci oce­ni­li swój stan zdro­wia dość opty­mi­stycz­nie, tyl­ko 4% z nich twier­dzi, że po­trze­bu­je sta­łej opie­ki i po­mo­cy, a 47% uwa­ża sie­bie za peł­no­spraw­nych.

    Spacer badawczy

    Spa­cer ba­daw­czy miał na ce­lu oce­nę przez se­nio­rów prze­strze­ni pu­blicz­nej Le­gio­no­wa z per­spek­ty­wy osób z tej gru­py wie­ko­wej. Ba­da­nie zo­sta­ło prze­pro­wa­dzo­ne w trak­cie trzech spa­ce­rów, ka­żdy z nich prze­bie­gał in­ną tra­są. W trak­cie spa­ce­ru se­nio­rzy wy­po­wia­da­li swo­je opi­nie na te­mat ró­żnych aspek­tów od­wie­dza­nych miejsc, a po­nad­to wy­peł­nia­li an­kie­ty oce­nia­ją­ce w ska­li od 1do 4, gdzie 1 ozna­cza źle, a 4 do­brze. Ka­żde z miejsc by­ło oce­nia­ne m.in. przy po­mo­cy po­moc­ni­czych py­tań przy­go­to­wa­nych przez ba­da­czy:

    1. Jak oceniają Państwo ogólną atrakcyjność tej przestrzeni?
    2. Jak oceniają Państwo wejście?
    3. Jak oceniają Państwo nawierzchnię?
    4. Jak oceniają Państwo oświetlenie?
    5. Jak oceniają Państwo widoczność z dystansu?
    6. Jak oceniają Państwo łatwość dojść do tego miejsca?
    7. Jak oceniają Państwo dostępność połączeń – komunikacji zbiorowej?
    8. Jak oceniają Państwo czytelność/jasność informacji i oznakowania?
    9. Jak oceniają Państwo dostęp do miejsc do odpoczynku?
    10. Jak oceniają Państwo dostęp do koszy na śmieci?
    11. Jak oceniają Państwo dostęp do toalet publicznych?

    W su­mie pod­czas trzech spa­ce­rów star­si miesz­kań­cy Le­gio­no­wa bio­rą­cy w nich udział oce­ni­li 15 miejsc i in­sty­tu­cji.

    Uczest­ni­cy wszyst­kich spa­ce­rów mie­li za­strze­że­nia do wi­docz­no­ści i czy­tel­no­ści ozna­ko­wa­nia in­sty­tu­cji pu­blicz­nych, do­stęp­no­ści miejsc wy­po­czyn­ku w po­bli­żu tych in­sty­tu­cji i do­stę­pu do to­a­let oraz funk­cjo­nal­no­ści przy­stan­ków au­to­bu­so­wych. Wśród zgła­sza­nych pro­ble­mów zna­la­zły się rów­nież uwa­gi do­ty­czą­ce ba­rier ar­chi­tek­to­nicz­nych ta­kich, jak zbyt wy­so­kie kra­wę­żni­ki, uszko­dzo­ne, nie­rów­ne chod­ni­ki, brak pod­jaz­dów do bu­dyn­ków lub zbyt stro­me pod­jaz­dy bez po­rę­czy.

    Kawiarenki konsultacyjne

    Ba­da­nie zo­sta­ło prze­pro­wa­dzo­ne w dniach 14–15 ma­ja 2014 ro­ku i mia­ło for­mę zo­gni­sko­wa­ne­go wy­wia­du gru­po­we­go. W su­mie prze­pro­wa­dzo­no trzy tu­ry ba­da­nia, ka­żda z nich sku­pio­na by­ła na in­nym pro­ble­mie: 1. ak­tyw­ność oby­wa­tel­ska, 2. zdro­wie i re­kre­acja, 3. kul­tu­ra i edu­ka­cja. W po­szcze­gól­nych gru­pach wy­wia­du uczest­ni­czy­ło po oko­ło dzie­się­cio­ro star­szych miesz­kań­ców Le­gio­no­wa.

    Le­gio­now­scy se­nio­rzy ro­zu­mie­ją ak­tyw­ność oby­wa­tel­ską bar­dzo sze­ro­ko, po­cząw­szy od ak­tyw­no­ści wy­ni­ka­ją­cej z praw pu­blicz­nych, czy­li udzia­łu w wy­bo­rach i re­fe­ren­dach, a skoń­czyw­szy na za­in­te­re­so­wa­niu pro­ble­ma­mi dnia co­dzien­ne­go, ta­ki­mi, jak zwra­ca­nie uwa­gi wła­ści­cie­lom psów, któ­rzy nie sprzą­ta­ją ich od­cho­dów. Do ak­tyw­no­ści oby­wa­tel­skiej se­nio­rzy za­li­cza­ją ta­kże tro­skę o prze­strzeń pu­blicz­ną: jej es­te­ty­kę i do­stęp­ność dla se­nio­rów.

    Gru­pa star­szych miesz­kań­ców mia­sta, któ­ra wzię­ła udział w ba­da­niu, po­sia­da­ła ta­kże wie­dzę o zor­ga­ni­zo­wa­nych for­mach dzia­łal­no­ści oby­wa­tel­skiej, czy­li fun­da­cjach i sto­wa­rzy­sze­niach oraz o Ra­dzie Se­nio­rów, dzia­ła­ją­cej przy Pre­zy­den­cie Mia­sta Le­gio­no­wo. Trze­ba jed­nak pod­kre­ślić, że ba­da­na gru­pa nie by­ła re­pre­zen­ta­tyw­na w sto­sun­ku do po­pu­la­cji se­nio­rów. Z wy­po­wie­dzi ba­da­nych wy­ni­ka, że po­strze­ga­ją oni ogół star­szych miesz­kań­ców Le­gio­no­wa ja­ko ma­ło ak­tyw­nych oby­wa­tel­sko. Po­wo­dy, ja­kie wska­zu­ją, to mię­dzy in­ny­mi zaj­mo­wa­nie się wnu­ka­mi i brak sza­cun­ku dla lu­dzi star­szych, któ­ry znie­chę­ca ich do ak­tyw­no­ści w sfe­rze pu­blicz­nej. Sa­mi ba­da­ni na­to­miast twier­dzą, że dzia­ła­ją w or­ga­ni­za­cjach po­za­rzą­do­wych.

    Se­nio­rzy bio­rą­cy udział w ba­da­niu wy­po­wia­da­li się po­zy­tyw­nie o mo­żli­wo­ści spo­tkań z po­li­ty­ka­mi, uwa­ża­ją, że ta­ka for­ma jest lep­szym spo­so­bem na za­po­zna­nie się z dzia­łal­no­ścią kon­kret­nych po­li­ty­ków, szcze­gól­nie lo­kal­nych, niż zdaw­ko­we in­for­ma­cje w me­diach. Za po­ży­tecz­ne uzna­li se­nio­rzy ta­kże spo­tka­nia z eks­per­ta­mi, któ­rzy przy­bli­ża­li­by im spra­wy pu­blicz­ne i po­li­ty­kę.

    Klu­czo­wa kwe­stia, któ­ra wi­docz­na by­ła w wy­po­wie­dziach se­nio­rów, to ko­mu­ni­ka­cja mię­dzy in­sty­tu­cja­mi sa­mo­rzą­do­wy­mi i se­nio­ra­mi. Star­si miesz­kań­cy Le­gio­no­wa są za­in­te­re­so­wa­ni udzia­łem w ży­ciu pu­blicz­nym, np. w kon­sul­ta­cjach spo­łecz­nych, ale nie do­cie­ra­ją do nich in­for­ma­cje o ta­kich zda­rze­niach. Aby zmie­nić tę sy­tu­ację se­nio­rzy za­pro­po­no­wa­li zor­ga­ni­zo­wa­nie ja­kie­goś sta­łe­go ka­na­łu ko­mu­ni­ka­cji (za po­mo­cą te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej lub In­ter­ne­tu). Za po­ży­tecz­ne uwa­ża­ją ta­kże udo­stęp­nia­nie w In­ter­ne­cie pro­to­ko­łów z po­sie­dzeń Ra­dy Mia­sta.

    Gru­pa se­nio­rów bio­rą­ca udział w ba­da­niu do­ty­czą­cym zdro­wia i re­kre­acji pre­zen­to­wa­ła wy­so­ki po­ziom wie­dzy na te­mat ko­niecz­no­ści dba­nia o zdro­wie. Jej człon­ko­wie mie­li też świa­do­mość, że dba­łość o zdro­wie wy­ma­ga dzia­łań w kil­ku aspek­tach: odży­wia­nie, ba­da­nia pro­fi­lak­tycz­ne, ak­tyw­ność fi­zycz­na. Jed­nak za tą świa­do­mo­ścią nie idzie prak­ty­ka cza­sem z wi­ny sa­mych se­nio­rów, cza­sem z po­wo­du ogra­ni­czeń od nich nie­za­le­żnych. Naj­wa­żniej­szą prze­szko­dą wska­zy­wa­ną przez se­nio­rów był brak do­stę­pu do zdro­wej żyw­no­ści, więk­szość z ba­da­nych osób de­kla­ro­wa­ła, że za­opa­tru­je się w su­per­mar­ke­tach.

    Po­dob­na ar­gu­men­ta­cja wy­stę­po­wa­ła w przy­pad­ku opie­ki le­kar­skiej. Ogra­ni­czo­ny do­stęp do niej był wska­zy­wa­ny ja­ko głów­na przy­czy­na za­nie­cha­nia pro­fi­lak­ty­ki. Ja­ko pro­blem wska­zy­wa­no ta­kże brak in­for­ma­cji o or­ga­ni­zo­wa­nych ba­da­niach bez­płat­nych (co, bio­rąc pod uwa­gę kam­pa­nie in­for­ma­cyj­ne urzę­du mia­sta, wska­zu­je na nie­od­po­wied­nie dla star­szych osób ka­na­ły dys­try­bu­cji in­for­ma­cji). Se­nio­rzy ko­rzy­sta­li­by z nich chęt­nie, gdy­by wie­dzie­li, że ta­ko­we ma­ją miej­sce. Bio­rą­cy udział w ba­da­niu wska­zy­wa­li ta­kże pew­ne ty­py ba­dań, któ­re uwa­ża­ją za naj­wa­żniej­sze: ba­da­nia oku­li­stycz­ne, mam­mo­gra­fia, ba­da­nia pro­sta­ty, ba­da­nia kar­dio­lo­gicz­ne, ba­da­nia cu­krzy­co­we.

    Z wy­po­wie­dzi se­nio­rów wy­ni­ka­ło, że są za­in­te­re­so­wa­ni ak­tyw­no­ścią fi­zycz­ną i w mia­rę mo­żli­wo­ści ją prak­ty­ku­ją (np. nor­dic wal­king i jaz­dę na ro­we­rze). Jed­no­cze­śnie wska­zy­wa­li na brak in­fra­struk­tu­ry uła­twia­ją­cej ak­tyw­ność fi­zycz­ną: ma­ło ście­żek ro­we­ro­wych, si­łow­ni na świe­żym po­wie­trzu. Chęt­nie bra­li­by udział w ró­żnych ro­dza­jach ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej, gdy­by za­ist­nia­ła ta­ka mo­żli­wość, mię­dzy in­ny­mi: gim­na­sty­ka re­ha­bi­li­ta­cyj­na (z in­struk­to­rem), ae­ro­bik (dla tych co mo­gą), tai chi, si­łow­nie na po­wie­trzu w kil­ku miej­scach mia­sta, tań­ce dla se­nio­rów, nor­dic wal­king (z in­struk­to­rem), pie­sze wy­ciecz­ki po­za mia­sto.

    Ostat­nia for­ma łą­czy się z pro­ble­ma­ty­ką re­kre­acji. Se­nio­rzy od­po­czy­wa­ją za­rów­no w do­mu (czy­ta­jąc ksią­żki, roz­wią­zu­jąc krzy­żów­ki, szy­jąc, spo­ty­ka­jąc się to­wa­rzy­sko), jak i po­za do­mem (spa­ce­ry po le­sie, spo­tka­nia to­wa­rzy­skie, gril­lo­wa­nie). Po­śród mo­żli­wych form re­kre­acji, któ­re mo­gło­by ofe­ro­wać im bez­płat­nie mia­sto, se­nio­rzy wy­mie­nia­li tań­ce, gim­na­sty­kę i se­an­se fil­mo­we. Du­żym za­in­te­re­so­wa­niem se­nio­rów cie­szą się ta­kże wy­ciecz­ki tu­ry­stycz­ne, któ­re po­zwa­la­ją star­szym oso­bom na po­zna­wa­nie no­wych miejsc, w spo­sób zor­ga­ni­zo­wa­ny, w to­wa­rzy­stwie in­nych lu­dzi. Pre­fe­ro­wa­ny ro­dzaj wy­cie­czek to krót­kie, jed­no­dnio­we zwią­za­ne z po­ra­mi ro­ku lub o te­ma­ty­ce hi­sto­rycz­nej.

    W dzie­dzi­nie kul­tu­ry i edu­ka­cji star­si miesz­kań­cy Le­gio­no­wa bio­rą­cy udział w ba­da­niu wy­ka­zy­wa­li du­żą świa­do­mość jej wa­gi i by­li prze­ko­na­ni, że jest ona współ­cze­śnie nie­zbęd­na do peł­ne­go uczest­nic­twa w ży­ciu, z uwa­gi na szyb­ko za­cho­dzą­ce zmia­ny. Na­to­miast kul­tu­rę po­strze­ga­ją se­nio­rzy, ja­ko bier­ne ko­rzy­sta­nie z twór­czo­ści in­nych i nie jest ona szcze­gól­nie wa­żnym aspek­tem ży­cia. Naj­istot­niej­szy pro­blem, wska­zy­wa­ny przez uczest­ni­ków ba­da­nia, do­ty­czył ko­mu­ni­ka­cji. Gdy­by in­for­ma­cja o wy­da­rze­niach kul­tu­ral­nych by­ła bar­dziej do­stęp­na to, zda­niem se­nio­rów, ko­rzy­sta­ło­by z nich wię­cej osób.

    Dys­ku­sję w tej czę­ści ba­da­nia zdo­mi­no­wa­ły pro­ble­my zwią­za­ne z edu­ka­cją. Zda­niem uczest­ni­ków ba­da­nia w ofer­cie in­sty­tu­cji edu­ka­cyj­nych do­stęp­nych dla se­nio­rów bra­ku­je przede wszyst­kim te­ma­ty­ki hi­sto­rycz­nej, z za­kre­su li­te­ra­tu­ry i ję­zy­ka pol­skie­go. Po­nad­to ocze­ku­ją oni wspar­cia praw­ne­go oraz szer­sze­go do­stę­pu do ka­wia­re­nek in­ter­ne­to­wych. Ma­ją ta­kże za­strze­że­nia od­no­śnie or­ga­ni­za­cji za­jęć Uni­wer­sy­te­tu Trze­cie­go Wie­ku, chcie­li by mieć wpływ na tę kwe­stię. Sa­ma te­ma­ty­ka za­jęć ta­kże nie w peł­ni sa­tys­fak­cjo­nu­je słu­cha­czy Uni­wer­sy­te­tu, w tej ma­te­rii rów­nież chcie­li­by, aby uwzględ­nio­no ich zda­nie. Wśród te­ma­tów, na któ­re ist­nie­je za­po­trze­bo­wa­nie znaj­du­ją się: zdro­wie (w szcze­gól­no­ści odży­wia­nie oraz pro­fi­lak­ty­ka i ak­tyw­ność fi­zycz­na), te­ma­ty z li­te­ra­tu­ry, po­ezja XX wie­ku, omó­wie­nie przy­zna­wa­nia na­gród Ni­ke. Uczest­ni­cy ba­da­nia zwró­ci­li uwa­gę na fakt, że Uni­wer­sy­tet Trze­cie­go Wie­ku nie jest for­mą do­stęp­ną dla wszyst­kich z po­wo­du ogól­nie ni­skich eme­ry­tur.

    4.2.2 Wnioski i rekomendacje z badań

    Se­nio­rzy w więk­szo­ści są świa­do­mi po­trze­by zdro­we­go odży­wia­nia, jed­nak nie wszy­scy ma­ją mo­żli­wość ku­po­wa­nia zdro­wej żyw­no­ści. Roz­wią­za­niem te­go pro­ble­mu mo­gła­by być kam­pa­nia in­for­ma­cyj­na o miej­scach, w któ­rych mo­żna zdro­wą żyw­ność za­ku­pić po przy­stęp­nych ce­nach. In­nym spo­so­bem wspar­cia se­nio­rów w zwięk­sze­niu do­stę­pu do zdro­wej żyw­no­ści mo­gło­by być współ­or­ga­ni­zo­wa­nie kier­ma­szów zdro­wej żyw­no­ści.

    Więk­szym pro­ble­mem wy­da­je się jed­nak do­stęp do bez­płat­nej opie­ki le­kar­skiej. Z uwa­gi na nie­zbyt wy­so­kie świad­cze­nia eme­ry­tal­ne bez­płat­na opie­ka le­kar­ska jest dla więk­szo­ści se­nio­rów je­dy­ną mo­żli­wo­ścią dba­nia o zdro­wie. Cho­ciaż od­se­tek tych, któ­rzy uwa­ża­ją, że ma­ją utrud­nio­ny do­stęp do opie­ki le­kar­skiej wy­no­si kil­ka­na­ście pro­cent, to jed­nak jest to pro­blem na, któ­ry na­le­ża­ło­by zna­leźć roz­wią­za­nie.

    Re­kre­acja jest wa­żną czę­ścią ży­cia ka­żde­go czło­wie­ka. W przy­pad­ku se­nio­rów po­wa­żnym ogra­ni­cze­niem mo­żli­wo­ści re­kre­acji jest stan zdro­wia i ni­skie do­cho­dy. O tej dru­giej kwe­stii bar­dzo czę­sto re­spon­den­ci wspo­mi­na­li w ko­men­ta­rzach na mar­gi­ne­sach an­kiet. Za­tem bez fi­nan­so­we­go wspar­cia re­kre­acji se­nio­rów na­dal znacz­ny ich od­se­tek bę­dzie mu­siał spę­dzać wol­ny czas w do­mu. Szcze­gól­nie pod uwa­gę po­win­ny wziąć wła­dze mia­sta naj­czę­ściej wska­zy­wa­ną przez se­nio­rów for­mę re­kre­acji czy­li wy­ciecz­ki tu­ry­stycz­ne. Z ba­da­nia fo­ku­so­we­go (ka­wia­ren­ki kon­sul­ta­cyj­ne) wy­ni­ka, że star­si miesz­kań­cy Le­gio­no­wa pre­fe­ru­ją krót­kie wy­ciecz­ki, a ta­kie nie są zbyt kosz­tow­ne. W związ­ku z tym na­le­ża­ło­by po­szu­kać źró­deł ich fi­nan­so­wa­nia (lub do­fi­nan­so­wa­nia).

    Sfe­ra pu­blicz­na i ak­tyw­ność oby­wa­tel­ska mo­gą być dla se­nio­rów na­rzę­dziem bu­do­wa­nia po­czu­cia przy­na­le­żno­ści i za­spo­ko­je­nia po­trze­by uzna­nia. Star­si miesz­kań­cy Le­gio­no­wa bez wzglę­du na wiek i płeć naj­bar­dziej by­li za­in­te­re­so­wa­ni spo­tka­nia­mi z wła­dza­mi mia­sta. Być mo­że ozna­cza to nie­speł­nio­ną po­trze­bę współ­de­cy­do­wa­nia o spra­wach lo­kal­nej spo­łecz­no­ści, a szcze­gól­nie spo­łecz­no­ści se­nio­rów. Wa­żne jest więc, by jak naj­sze­rzej roz­pro­pa­go­wać in­for­ma­cję o dzia­łal­no­ści Miej­skiej Ra­dy Se­nio­rów, któ­ra re­pre­zen­tu­je tę część lo­kal­nej spo­łecz­no­ści, bę­dąc cia­łem do­rad­czym Pre­zy­den­ta Mia­sta Le­gio­no­wo w spra­wach do­ty­czą­cych se­nio­rów.

    Ak­tyw­ność oby­wa­tel­ska ja­ką pre­fe­ru­ją se­nio­rzy to dzia­łal­ność w lo­kal­nych sto­wa­rzy­sze­niach i or­ga­ni­za­cjach po­za­rzą­do­wych. Jed­nak czę­sto se­nio­rzy opa­try­wa­li py­ta­nie o dzia­łal­ność ko­men­ta­rzem, su­ge­ru­ją­cym nie­chęć lu­dzi młod­szych do za­an­ga­żo­wa­nia se­nio­rów. Po­trzeb­na by­ła­by tu za­tem spo­łecz­na kam­pa­nia pro­mu­ją­ca ak­tyw­ność oby­wa­tel­ską se­nio­rów.

    W sfe­rze edu­ka­cji po­trze­by se­nio­rów wy­da­ją się być zwią­za­ne z wie­kiem. Naj­czę­ściej wska­zy­wa­ną dzie­dzi­ną wie­dzy, któ­rą se­nio­rzy chcie­li­by po­głę­biać jest pro­ble­ma­ty­ka zdro­wia, a za­tem kwe­stia naj­wa­żniej­sza dla lu­dzi star­szych. Naj­bar­dziej po­żą­da­ną umie­jęt­no­ścią z ko­lei jest po­słu­gi­wa­nie się kom­pu­te­rem i In­ter­ne­tem czy­li umie­jęt­ność, bez któ­rej trud­no jest ko­rzy­stać z udo­god­nień wy­ni­ka­ją­cych z roz­po­wszech­nie­nia tech­no­lo­gii in­for­ma­tycz­nej. Nie­zbęd­ne jest za­tem zor­ga­ni­zo­wa­nie szko­leń skie­ro­wa­nych do se­nio­rów. Tym bar­dziej, że for­mą na­uki pre­fe­ro­wa­ną przez se­nio­rów są krót­kie kur­sy i szko­le­nia.

    Du­żym za­in­te­re­so­wa­niem cie­szy się ta­kże Uni­wer­sy­tet Trze­cie­go Wie­ku, ale dla wie­lu se­nio­rów jest on nie­do­stęp­ny ze wzglę­dów fi­nan­so­wych. By­ło­by za­tem wska­za­ne zna­le­zie­nie źró­deł fi­nan­so­wa­nia uczest­nic­twa w Uni­wer­sy­te­cie Trze­cie­go Wie­ku dla osób o naj­ni­ższych do­cho­dach.

    Za­in­te­re­so­wa­nia sztu­ką kon­cen­tru­ją się na naj­bar­dziej po­pu­lar­nych jej for­mach: te­atrze i fil­mie. Do­stęp­ność tych form kul­tu­ry jest jed­nak ogra­ni­czo­na dla osób o naj­ni­ższych do­cho­dach za­tem w ce­lu za­spo­ko­je­nia po­trzeb kul­tu­ral­nych se­nio­rów na­le­ża­ło­by wes­przeć fi­nan­so­wo wy­jaz­dy do kin, te­atrów, mu­ze­ów.

    Wa­żnym aspek­tem z punk­tu wi­dze­nia star­szych miesz­kań­ców mia­sta jest do­stęp­ność prze­strze­ni miej­skiej Le­gio­no­wa. Se­nio­rzy naj­wię­cej uwag ma­ją do bra­ku to­a­let w miej­scach pu­blicz­nych i do zbyt ma­łej licz­by miejsc wy­po­czyn­ku. Po­za tym zwra­ca­no uwa­gę na złą wi­docz­ność ta­blic in­for­ma­cyj­nych i pro­ble­my z po­ko­ny­wa­niem prze­szkód przez wó­zek dla nie­peł­no­spraw­nych. Czę­sto wspo­mi­na­ny był też pro­blem, ma­ją­cy istot­ny wpływ na es­te­ty­kę prze­strze­ni pu­blicz­nej, a mia­no­wi­cie nie­do­sta­tecz­na licz­ba ko­szy na śmie­ci.

    Pod­su­mo­wu­jąc, za­uwa­żyć mo­żna, że wie­le ocze­ki­wań i po­trzeb se­nio­rów, sfor­mu­ło­wa­nych pod­czas ba­dań, wska­zu­je na ich nie­zna­jo­mość przez in­sty­tu­cje i oso­by ma­ją­ce wpływ na ró­żne sfe­ry funk­cjo­no­wa­nia lo­kal­nej spo­łecz­no­ści. Wie­le z nich mo­żna by za­spo­ko­ić przez do­sto­so­wa­nie ofer­ty edu­ka­cyj­ne, kul­tu­ral­nej czy ka­na­łów in­for­ma­cyj­nych do po­trzeb i mo­żli­wo­ści per­cep­cyj­nych star­szych miesz­kań­ców Le­gio­no­wa.

     

    Analiza SWOT


    SWOT to jed­na z naj­bar­dziej po­pu­lar­nych me­tod ana­li­tycz­nych, wy­ko­rzy­sty­wa­nych do po­rząd­ko­wa­nia in­for­ma­cji w pla­no­wa­niu i ana­li­zie stra­te­gicz­nej. Jest klu­czo­wym ele­men­tem sto­so­wa­nym w ana­li­zie sy­tu­acji ka­żde­go przed­się­wzię­cia. To na­rzę­dzie, dzię­ki któ­re­mu mo­żna roz­po­znać sil­ne i sła­be stro­ny (Streng­ths i We­ak­nes­ses), a ta­kże ist­nie­ją­ce i po­ten­cjal­ne szan­se i za­gro­że­nia (Op­por­tu­ni­ties i Thre­ats) pły­ną­ce z oto­cze­nia ze­wnętrz­ne­go.

    Na­zwa tej ana­li­zy po­cho­dzi od pierw­szych li­ter słów okre­śla­ją­cych w ję­zy­ku an­giel­skim isto­tę przed­mio­tu ana­li­zy. W pra­cach przy ni­niej­szej stra­te­gii przed­mio­tem ana­li­zy by­ła spo­łecz­ność le­gio­now­skich se­nio­rów.

    • S (Strengths) – mocne strony: wszystko to co stanowi atut, przewagę, zaletę analizo wanego obiektu,
    • W (Weaknesses) – słabe strony: wszystko to co stanowi słabość, barierę, wadę anali zowanego obiektu,
    • O (Opportunities) – szanse: wszystko to co stwarza dla analizowanego obiektu szansę korzystnej zmiany,
    • T (Threats) – zagrożenia: wszystko to co stwarza dla analizowanego obiektu niebezpie czeństwo zmiany niekorzystnej.

    Ce­lem prze­pro­wa­dzo­nej ana­li­zy by­ło okre­śle­nie, co mo­że po­móc w re­ali­za­cji dzia­łań na rzecz osób star­szych w Le­gio­no­wie (sil­na stro­na lub mo­żli­wość) lub co mo­że być prze­szko­dą, któ­rą na­le­ży prze­zwy­cię­żyć lub zmi­ni­ma­li­zo­wać w ce­lu osią­gnię­cia po­żą­da­ne­go re­zul­ta­tu (sła­ba stro­na lub za­gro­że­nie).

    Ana­li­za SWOT lo­kal­nych uwa­run­ko­wań w Le­gio­no­wie by­ła pro­wa­dzo­na przez wszyst­kie trzy gru­py te­ma­tycz­ne i do­ty­czy­ła ob­sza­rów, któ­ry­mi się zaj­mo­wa­ły, tzn. zdro­wia i re­kre­acji, ak­tyw­no­ści oby­wa­tel­skiej oraz edu­ka­cji i kul­tu­ry.

    5.1 Zdrowie i rekreacja

    Z ana­li­zy prze­pro­wa­dzo­nej przez ze­spół ds. zdro­wia i re­kre­acji wy­ni­ka, że naj­więk­szy po­ten­cjał i moc­ną stro­nę spo­łecz­no­ści sta­no­wią sa­mi se­nio­rzy, ich ener­gia, wie­dza, do­świad­cze­nie i chęć do dzia­ła­nia. Wśród moc­nych stron zna­la­zła się też lo­kal­na ba­za me­dycz­na i opie­kuń­cza, or­ga­ni­za­cje po­za­rzą­do­we pra­cu­ją­ce na rzecz osób star­szych, jak rów­nież sa­mo­rząd lo­kal­ny na szcze­blu mia­sta i po­wia­tu, któ­re wspie­ra­ją śro­do­wi­sko se­nio­rów. Sła­be stro­ny to przede wszyst­kim nie­do­sta­tecz­na, w oce­nie star­szych osób, do­stęp­ność usług me­dycz­nych i re­ha­bi­li­ta­cyj­nych, sła­by prze­pływ in­for­ma­cji prze­zna­czo­nych dla star­szych miesz­kań­ców mia­sta, jak rów­nież nie­do­sta­tecz­na ofer­ta kul­tu­ral­na, spor­to­wa i re­kre­acyj­na de­dy­ko­wa­na tej gru­pie.

    Szans na zmia­nę w sy­tu­acji le­gio­now­skich se­nio­rów zgod­ną z ich ocze­ki­wa­nia­mi ze­spół ds. zdro­wia i re­kre­acji upa­tru­je w du­żej ilo­ści te­re­nów zie­lo­nych i bli­sko­ści Je­zio­ra Ze­grzyń­skie­go, bli­sko­ści du­że­go mia­sta, ja­kim jest War­sza­wa, z je­go ofer­tą spor­to­wą i re­kre­acyj­ną, spraw­nej ko­mu­ni­ka­cji pu­blicz­nej, jak rów­nież w po­li­ty­ce se­nio­ral­nej władz sa­mo­rzą­do­wych. Za­gro­że­niem na­to­miast mo­gą być nie­do­sta­tecz­ne środ­ki w bu­dże­cie mia­sta na re­ali­za­cję dzia­łań na rzecz se­nio­rów, ogra­ni­cza­niu do­stęp­no­ści świad­czeń me­dycz­nych, jak i ogól­nie ubo­że­niu tej gru­py spo­łecz­nej.

    Analiza SWOT – temat „Senior – zdrowie i rekreacja w Legionowie”
      pozytywne negatywne
    wewnętrzne
    czynniki
    mocne strony słabe strony
    1. Potencjał ludzki emeryci, renciści, emeryci wojskowi
    2. Funkcjonujące placówki medyczne
    3. Baza sportowa i rekreacyjna
    4. Duża ilość trenów zielonych
    5. Dom Dziennego Pobytu
    6. Usługi opiekuńcze
    7. Istnienie lokalnych mediów
    8. Organizacje i stowarzyszenia działające na rzecz seniorów
    9. Samorząd miasta i powiatu (polityka senioralna obecny priorytet)
    1. Niewystarczająca dostępność usług medycznych i rehabilitacyjnych
    2. Słaby przepływ informacji do osób starszych
    3. Brak animatorów aktywności fizycznej seniorów
    4. Niewystarczająca ilość imprez rekreacyjno sportowych dla seniorów
    5. Niewystarczająca ilość środków na usługi opiekuńcze
    6. Brak lekarza geriatry
    7. Brak skoordynowanej informacji skierowanej do seniorów
    8. Niewystarczająca ilość ścieżek rowerowych
    zewnętrzne
    czynniki
    szanse zagrożenia
    • Zalew Zegrzyński tereny zieleni wokół miasta
    • Bliskość stolicy
    • Sprawna komunikacja
    • Polityka senioralna
    • Niewystarczająca ilość środków finansowych na realizację celów w stosunku wzrastającej liczby seniorów.
    • Bliskość Warszawy ogranicza możliwość organizacji imprez w Legionowie
    • Ograniczana ilość usług lekarskich specjalistycznych zagraża pogorszeniu stanu zdrowotnego seniorów.
    • Ubożenie części społeczeństwa – emerytów i rencistów

    5.2 Sfera obywatelska

    Ta­kże w sfe­rze oby­wa­tel­skiej moc­ną stro­ną jest przede wszyst­kim ka­pi­tał ludz­ki, ja­kim dys­po­nu­je Le­gio­no­wo w gru­pie se­nio­rów oraz in­fra­struk­tu­ra spo­łecz­na: ba­sen, miej­ski ośro­dek kul­tu­ry, ha­la spor­to­wa Are­na wraz przy­le­głym kom­plek­sem bo­isk spor­to­wych, park zdro­wia, do bu­do­wy któ­re­go Mia­sto Le­gio­no­wo przy­stą­pi­ło we wrze­śniu 2014. Ta­kże do­god­na lo­ka­li­za­cja urzę­dów w cen­trum mia­sta, do któ­re­go naj­ła­twiej do­je­chać ko­mu­ni­ka­cją pu­blicz­ną, wska­zy­wa­na jest przez oso­by star­sze miesz­ka­ją­ce w Le­gio­no­wie, ja­ko moc­na stro­na mia­sta. Wśród sła­bo­ści zna­la­zło się na pierw­szym miej­scu cy­fro­we wy­klu­cze­nie se­nio­rów, ba­rie­ry ar­chi­tek­to­nicz­ne, gę­sta za­bu­do­wa mia­sta czy sła­bo roz­wi­nię­ty trans­port lo­kal­ny.

    Z punk­tu wi­dze­nia ak­tyw­no­ści oby­wa­tel­skiej ze­spół ja­ko szan­se wska­zał bli­skość sto­li­cy, do­brą z nią ko­mu­ni­ka­cję, jak rów­nież do­brą ko­mu­ni­ka­cję z resz­tą Pol­ski. Szan­są w opi­nii człon­ków ze­spo­łu opra­co­wu­ją­ce­go ana­li­zę SWOT, jest ta­kże na­pływ miesz­kań­ców z War­sza­wy, jak rów­nież fakt, że Le­gio­no­wo jest sto­li­cą po­wia­tu. Co cie­ka­we, te sa­me czyn­ni­ki mo­gą być, we­dług ze­spo­łu opra­co­wu­ją­ce­go ana­li­zę, po­strze­ga­ne rów­nież ja­ko za­gro­że­nia. Wśród szans wska­za­no rów­nież to, że po­li­ty­ka se­nio­ral­na sta­no­wi je­den z prio­ry­te­tów władz mia­sta. Oba­wy na­to­miast bu­dzi zmniej­sze­nie pu­li środ­ków Unii Eu­ro­pej­skiej na pro­jek­ty, któ­re obej­mu­ją se­nio­rów i dzia­ła­nia na ich rzecz.

    Analiza SWOT – temat „Senior – sfera obywatelska w Legionowie”
      pozytywne negatywne
    wewnętrzne
    czynniki
    mocne strony słabe strony
    • Kapitał ludzki (emeryci – wiedza i doświadczenie, wykształcenie)
    • Infrastruktura (basen, Arena, Park Seniora, Ratusz, Centrum Komunikacji, Dom Kultury), Ośrodki zdrowia, Sąd,
    • duże zagęszczenie (łatwość dotarcia)
    • NGO, kościoły, wspólnoty
    • System SMS, strona www
    • Dobra lokalizacja ważnych instytucji
    • Seniorzy – e-wykluczenie
    • Duża urbanizacja, duże zagęszczenie
    • Bariery architektoniczne
    • Niedostateczny transport lokalny
    • NGO – słabe
    • Ograniczony budżet gminy
    • Wymagający poprawienia system SMS
    zewnętrzne
    czynniki
    szanse zagrożenia
    • Bliskość Warszawy
    • Lasy – tereny zielone
    • Miasto powiatowe
    • Dobra komunikacja z Warszawą, resztą Polski (PKP, SKM)
    • Napływ warszawiaków i innych mieszkańców Polski
    • Seniorzy – jeden z głównych aspektów polityki społecznej (polityka senioralna – obecny priorytet)
    • Bliskość Warszawy
    • Zakończenie / zmniejszenie środków zewnętrznych (unijnych itp.)
    • Napływ nowych mieszkańców
    • Brak terenów do rozwoju
    • Brak inwestycji

    5.3 Edukacja i kultura

    Podobnie jak w pozostałych dwóch dziedzinach także w sferze edukacji i kultury jako największy atut społeczności seniorów legionowskich jest wymieniany kapitał ludzki – posiadana przez starsze osoby wiedza, doświadczenie i, co być może najważniejsze, czas wolny i chęć do działania. Następną w kolejności mocną stroną jest według członków zespołu pracującego nad analizą dobrze rozwinięta infrastruktura miejska w postaci instytucji kultury takich, jak ośrodek kultury, biblioteki, muzeum itp. Jako siła postrzegana jest również administracja samorządowa, która dba o stabilność budżetu, a zarazem jest otwarta i zainteresowana problemami mieszkańców.

    Podobnie, jak w innych sferach, niektóre mocne strony są, według uczestników prac analitycznych, również słabościami lokalnej społeczności. Tak myślą o kapitale ludzkim, który pozostaje w większości niewykorzystany, czy budżecie, który jest co prawda stabilny, ale w zakresie oferty edukacyjnej i kulturalnej, skierowanej do seniorów, ograniczony.

    Wśród szans ponownie wymianiana jest bliskość stolicy i napływ stamtąd nowych mieszkańców, którzy wnoszą również nowy potencjał. Szans seniorzy upatrują również w możliwościach pozyskania środków zewnętrznych na edukację i kulturę skierowane do osób starszych oraz w rozwoju organizacji pozarządowych, działających na ich rzecz. Zagrożeniem jest natomiast m.in. zmniejszająca się pula środków UE, ogólny kryzys kultury, ubożenie społeczeństwa, ale także niechęć starszych osób do zmian i brak tradycji, i utożsamiania się z miastem.

    Analiza SWOT – temat „Senior – zdrowie i rekreacja w Legionowie”
      pozytywne negatywne
    wewnętrzne
    czynniki
    mocne strony słabe strony
    • Duży Kapitał Ludzki (wiedza, doświadczenie)
    • Infrastruktura (MOK, biblioteki, szkoła, Arena, Muzeum, itp.)
    • Zaplecze administracyjne (miasto otwarte, zainteresowane)
    • Duże zagęszczenie (łatwiej dotrzeć)
    • Trwały i stabilny budżet
    • Dużo terenów zielonych
    • Posiadanie oferty (kultura)
    • System SMS
    • Kapitał ludzki bierny / nie wykorzystany, prokult / słabo rozwinięte
    • Bariery architektoniczne (infrastruktura, transport)
    • Urbanizacja (zagęszczenie), słabe organizacje pozarządowe
    • Ograniczony budżet (41.3% edukacja młodych)
    • Brak dostępu (bezpłatna)
    • Wymaga poprawy SMS
    zewnętrzne
    czynniki
    szanse zagrożenia
    • Bliskość Warszawy
    • Moda na seniora
    • Pozyskiwanie środków finansowych (UE, EOG, ASOS)
    • Duża siła wyborcza
    • Rozwój organizacji pozarządowych
    • Napływ inicjatyw, warszawiaków
    • Węzeł komunikacyjny
    • Bliskość Warszawy (brak zaangażowania)
    • Kurczenie się środków UE itp.
    • Ubożenie społeczeństwa
    • Ogólny kryzys kultury
    • Napływ / sypialnia
    • Niechęć do zmian
    • Brak tradycji i tożsamości z miastem

    Zdiagnozowane problemy


    Opisane wcześniej etapy prac nad Strategią stworzyły bazę, na podstawie której zespoły robocze mogły przeprowadzić diagnozę problemów starszych mieszkańców Legionowa. W toku dyskusji i analiz, przy wykorzystaniu osobistych doświadczeń legionowskich seniorów, którzy uczestniczyli w pracach zespołów roboczych, możliwe było wyodrębnienie i opisanie głównych problemów, dotyczących starszych mieszkańców miasta, i ich opisanie poprzez rozbicie na problemy szczegółowe. Zgodnie z założeniami projektu, problemy diagnozowane były w trzech podstawowych sferach życia, tj. zdrowia i rekreacji, aktywności obywatelskiej oraz edukacji i kultury. Owocem prac warsztatowych było sformułowanie następujących problemów:

    1. w sferze zdrowia i rekreacji – brak skutecznych działań ukierunkowanych na utrzymanie zdrowia i aktywności fizycznej seniorów
      • dostęp do specjalistycznej opieki lekarskiej, profilaktyki i rehabilitacji
        • brak skoordynowanej informacji o wolnych miejscach u lekarzy specjalistów
        • mała dostępność bezpłatnych zabiegów fizjoterapii i rehabilitacji
        • niedostateczna informacja o badaniach profilaktycznych
      • sprawność fizyczna legionowskich seniorów
        • zbyt mało miejsc w mieście gdzie seniorzy mieli by dostęp do ćwiczeń rehabilitacyjnych skierowanych wyłącznie dla osób starszych
        • problem z zapisami na basen
        • brak w mieście wystarczającej liczby placów rekreacji ruchowej
        • niedostateczna sieć ścieżek rowerowych
        • mała aktywność seniorów w legionowskich do ćwiczeń usprawniających
      • organizacja czasu wolnego legionowskich seniorów
        • niewystarczający przepływ informacji o imprezach kulturalnych i turystycznych organizowanych w mieście
        • zaangażowanie animatorów w instytucjach miejskich
        • problem konkurencyjności wycieczek organizowanych przez instytucje miejskie
        • dopasowanie repertuaru imprez w Sali widowiskowej czy MOK-u do potrzeb osób starszych
      • usługi opiekuńcze dla osób w podeszłym wieku w Legionowie
        • mała liczba miejsc dla seniorów w domach dziennego pobytu lub w klubach seniora
        • brak konkretnej informacji o dostępności i cenach usług opiekuńczych na terenie miasta
        • niewystarczający stan usług opiekuńczych w mieście
    2. w sferze aktywności obywatelskiej – niska aktywność obywatelska mieszkańców Legionowa w wieku 60+
      • brak zainteresowania ze strony seniorów sprawami publicznymi
        • brak nawyku brania spraw w swoje ręce, a w konsekwencji bierność i roszczeniowość seniorów
        • brak wiedzy na temat możliwości włączenia się w działania obywatelskie w środowisku lokalnym
        • postrzeganie organizacji pozarządowych jako realizatorów usług, a nie miejsca na współdziałanie
        • niedostateczna wiedza na temat reprezentantów (politycy, Rada Seniorów, Rada Miasta, Gminna Rada Działalności Pożytku Publicznego)
        • niedostateczna wiedza o: ankietach, konsultacjach społecznych, inicjatywach lokalnych itd.
      • niechęć do aktywności obywatelskiej
        • problemy adaptacyjne wynikające z gwałtownego zaniechania aktywności zawodowej i/lub opuszczenia przez rodzinę (śmierć/odejście współmałżonka/ki, wyprowadzenie się dzieci, wnuków)
        • brak wiary w możliwość skutecznego wpływu na sprawy publiczne
        • poczucie braku akceptacji przez otoczenie ze względu na wiek
        • obawa przed krytyką ze strony otoczenia (rodziny, sąsiadów, znajomych) w przypadku podjęcia aktywności obywatelskiej
        • bariery architektoniczne w przestrzeni miejskiej utrudniające mobilność seniorów (niedostateczna liczba ławek, toalet publicznych, niedostateczna komunikacja miejska, nieczytelne oznakowanie ulic itp.)
      • marginalizowanie możliwości działań seniorów w sferze obywatelskiej
        • niedocenianie potencjału osobowego i doświadczenia seniorów przez społeczeństwo, instytucje i organizacje
        • brak dedykowanej informacji dla seniorów (zły układ graficzny: nieodpowiednie litery, wielkość wydruku, kolorystyka itp., nieodpowiedni format plakatów informacyjnych, informacje umieszczone na złej wysokości, trudny język – niejasna informacja
        • niewystarczające/nieskuteczne kanały dystrybucji informacji kierowanych do seniorów: e-wykluczenie informacyjne seniorów, wymagający poprawy i rozpropagowania wśród seniorów miejski system sms, brak zarządzania informacjami dla seniorów (koordynacja informacji płynących z różnych źródeł) i scentralizowanego źródła informacji dla seniorów, niewykorzystanie potencjału istniejących kanałów informacji (apteki, instytucje, NGO, sklepy, kościoły, spółdzielnie mieszkaniowe, poczta, przystanki, lokalne media itp.), brak kanałów informacji wśród mieszkańców domków jednorodzinnych
        • niewystarczająca oferta aktywizująca seniorów do działań obywatelskich: niewystarczająca informacja ze strony lokalnych organizacji pozarządowych i administracji na temat możliwości udziału seniorów w różnych formach aktywności obywatelskiej, np. poprzez spotkania z przedstawicielami władz, NGO, politykami itd., słabość lokalnych organizacji pozarządowych (niskie standardy zarządzania, nieumiejętność pozyskiwania środków na działania, nieznajomość zasad skutecznych działań informacyjno-promocyjnych, włączania szerokiej rzeszy obywateli, w tym seniorów w swoje działania), niska partycypacyjność działań Legionowskiej Rady Seniorów, Rady Miasta, polityków (seniorzy nie wiedzą, że te ciała ich reprezentują, że mogą się do nich zwracać, albo uważają, że są zwolnieni z aktywności obywatelskiej, skoro mają reprezentantów)
    3. w sferze edukacji i kultury – niska aktywność edukacyjna i kulturalna legionowskich seniorów
      • postrzegania kultury jako bierne korzystanie z twórczości innych
        • niewystarczająca (niezrozumienie) znajomość pojęcia – kultury
        • roszczeniowość (oczekiwanie na ofertę)
        • niewystarczająca informacja na temat oferty dedykowanej dla legionowskich seniorów
      • niski udział w kulturze legionowskich seniorów
        • niewystarczająca oferta kulturalna (Kino/Teatr)
        • brak czasu (wnuki/dorabianie)
        • brak wiary/możliwości czynnego uczestnictwa
        • centralizacja wydarzeń (większość rzeczy dzieje się w Ratuszu lub w centrum, utrudnianie dostępu, chorym, niepełnosprawnym, dalej mieszkającym)
        • brak sztuki w przestrzeni miejskiej
        • brak stałej oferty (oferta okazjonalna/ sezonowa)
      • brak dostępu do szerokiej i zróżnicowanej oferty edukacyjnej
        • brak oferty krótkich kursów, dających konkretne umiejętności
        • brak zróżnicowanej oferty warsztatowej (np.: ogrodnictwo, nowoczesne technologie)
        • brak oferty dla seniorów pracujących
        • brak oferty bezpłatnej
        • ograniczony zakres tematyczny oferowanych zajęć edukacyjnych
      • niska partycypacyjność seniorów w kształtowaniu oferty edukacyjnej i kulturalnej
        • niski wpływ na tematykę i organizację zajęć
        • niedocenienie potencjału osobowego i zasobów seniorów
        • brak dedykowanej informacji dla seniorów
        • niewystarczające kanały dystrybucji informacji.

    Określenie celów


    Iden­ty­fi­ka­cja pro­ble­mów spo­łecz­no­ści le­gio­now­skich se­nio­rów po­zwo­li­ła na sfor­mu­ło­wa­nie ce­lów, do któ­rych osią­gnię­cia po­win­na pro­wa­dzić współ­pra­ca lo­kal­ne­go sa­mo­rzą­du, or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych i sa­mych za­in­te­re­so­wa­nych, czy­li star­szych miesz­kań­ców mia­sta. Trud­no bo­wiem zmie­niać i po­pra­wiać, je­śli nie wia­do­mo, co wy­ma­ga zmian i po­pra­wek.

    Ce­le stra­te­gicz­ne, któ­rych osią­gnię­cie po­zwo­li na roz­wią­za­nie wie­lu bo­lą­czek star­szych miesz­kań­ców Le­gio­no­wa, a tym sa­mym na po­pra­wę ja­ko­ści ich ży­cia i lep­szą in­te­gra­cję z resz­tą spo­łecz­no­ści lo­kal­nej, zo­sta­ły opra­co­wa­ne ja­ko od­po­wiedź na ka­żdy z głów­nych pro­ble­mów. Pro­ble­my, jak to opi­sa­no w roz­dzia­le po­przed­nim, zo­sta­ły zdia­gno­zo­wa­ne i roz­po­zna­ne w trak­cie prac nad stra­te­gią w po­szcze­gól­nych ze­spo­łach te­ma­tycz­nych. Ja­ko ba­za do roz­wa­żań po­słu­ży­ły, po­za oso­bi­stym do­świad­cze­niem i ob­ser­wa­cją człon­ków ze­spo­łów te­ma­tycz­nych, rów­nież ba­da­nia so­cjo­lo­gicz­ne, prze­pro­wa­dzo­ne w ra­mach pro­jek­tu – an­kie­to­we, spa­ce­ry dia­gno­stycz­ne i ka­wia­ren­ki kon­sul­ta­cyj­ne.

    Opis ce­lów zo­stał ustruk­tu­ry­zo­wa­ny w ten spo­sób, że od­po­wie­dzią na ka­żdy zdia­gno­zo­wa­ny pro­blem głów­ny jest cel stra­te­gicz­ny. Roz­wi­nię­ciem idei za­war­tej w ce­lu stra­te­gicz­nym i jej uszcze­gó­ło­wie­niem są ce­le tech­nicz­ne. Do nich przy­po­rząd­ko­wa­ny zo­stał ca­ły sze­reg dzia­łań. Te ostat­nie opi­sa­ne zo­sta­ły w czę­ści stra­te­gii opi­su­ją­cej har­mo­no­gram dzia­łań.

    Ce­le stra­te­gicz­ne, ma­ją­ce wy­zna­czać kie­ru­nek dzia­łań na rzecz se­nio­rów w Le­gio­no­wie, okre­ślo­no – po­dob­nie jak pro­ble­my – w kon­tek­ście trzech sfer ży­cia lo­kal­nej spo­łecz­no­ści, a więc zdro­wia i re­kre­acji, sfe­ry oby­wa­tel­skiej oraz edu­ka­cji i kul­tu­ry. W dal­szej czę­ści te­go roz­dzia­łu przed­sta­wio­ne zo­sta­ły ce­le stra­te­gicz­ne wy­pra­co­wa­ne w to­ku spo­tkań ze­spo­łów te­ma­tycz­nych oraz przy­pi­sa­ne do ka­żde­go z nich ce­le tech­nicz­ne.

    Poprawa i rozszerzenie i działań skierowanych na utrzymanie zdrowia i rozwój aktywności fizycznej legionowskich seniorów

    Sfe­ra sze­ro­ko po­ję­tej ochro­ny zdro­wia, obej­mu­ją­cej wie­dzę na te­mat zdro­we­go sty­lu ży­cia, mo­żli­wo­ści upra­wia­nia spor­tu, zdro­we­go ży­wie­nia, ale ta­kże kwe­stie or­ga­ni­za­cji pra­cy lo­kal­nych pla­có­wek słu­żby zdro­wia i do­stę­pu do le­ka­rzy spe­cja­li­stów, to dla star­szych miesz­kań­ców Le­gio­no­wa te­ma­ty, któ­re, jak wska­zu­ją prze­pro­wa­dzo­ne ba­da­nia ilo­ścio­we i ja­ko­ścio­we, cie­szą się naj­więk­szym za­in­te­re­so­wa­niem. Jest to bez­sprzecz­nie jed­na z naj­wa­żniej­szych dla se­nio­rów sfer ży­cia. Trud­no­ści, na ja­kie na­po­ty­ka­ją oso­by star­sze w tej kwe­stii są po czę­ści sys­te­mo­we i trud­ne do roz­wią­za­nia lo­kal­nie (jak na przy­kład do­stęp do le­ka­rzy spe­cja­li­stów). Czę­ścio­wo jed­nak wy­ni­ka­ją z uwa­run­ko­wań or­ga­ni­za­cyj­nych czy nie­świa­do­mo­ści w lo­kal­nej spo­łecz­no­ści od­no­śnie po­trzeb star­szych miesz­kań­ców mia­sta, jak rów­nież ba­rier wy­ni­ka­ją­cych z ich sy­tu­acji ro­dzin­nej i eko­no­micz­nej.

    Dia­gno­za pro­ble­mów z za­kre­su zdro­wia i re­kre­acji do­pro­wa­dzi­ła do sfor­mu­ło­wa­nia ce­lu stra­te­gicz­ne­go „Po­pra­wa i roz­sze­rze­nie i dzia­łań skie­ro­wa­nych na utrzy­ma­nie zdro­wia i roz­wój ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej le­gio­now­skich se­nio­rów”. Je­go osią­gnię­cie umo­żli­wić ma re­ali­za­cja ce­lów tech­nicz­nych, przed­sta­wio­nych po­ni­żej.

    CT (ZR) 1. Zwięk­sze­nie do­stęp­no­ści świad­czeń zdro­wot­nych i ba­dań dla se­nio­rów po­przez współ­pra­cę z pla­ców­ka­mi me­dycz­ny­mi w ce­lu lep­szej or­ga­ni­za­cji przy­jęć. Miej­skie pro­gra­my pro­fi­lak­ty­ki zdro­wot­nej. Uspraw­nie­nie sys­te­mu in­for­ma­cji o do­stęp­nych świad­cze­niach i za­sa­dach ich udzie­la­nia.

    CT (ZR) 2. Po­pra­wa ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej le­gio­now­skich se­nio­rów po­przez zwięk­sza­nie świa­do­mo­ści zna­cze­nia ru­chu dla zdro­wia oraz stwo­rze­nie in­fra­struk­tu­ry, po­zwa­la­ją­cej oso­bom star­szym na ak­tyw­ność przy mi­ni­mal­nych na­kła­dach fi­nan­so­wych, z uwzględ­nie­niem pre­fe­ro­wa­nej przez nich for­my ru­chu na świe­żym po­wie­trzu oraz ogra­ni­czeń eko­no­micz­nych (sys­tem zni­żek dla osób 60+).

    CT (ZR) 3. Stwo­rze­nie w miej­skich pla­ców­kach spor­to­wych i kul­tu­ral­nych ofer­ty spę­dza­nia cza­su wol­ne­go de­dy­ko­wa­nej se­nio­rom, uwzględ­nia­ją­cej ich pre­fe­ren­cje i mo­żli­wo­ści oraz za­pew­nie­nie spraw­ne­go sys­te­mu in­for­mo­wa­nia ich o ta­kich wy­da­rze­niach.

    CT (ZR) 4. Po­pra­wa za­kre­su i ja­ko­ści usług opie­kuń­czych w Le­gio­no­wie po­przez zwięk­sze­nie licz­by miejsc w do­mach dzien­ne­go po­by­tu, wspie­ra­nie ini­cja­tyw ma­ją­cych na ce­lu opie­kę nad se­nio­ra­mi, w tym klu­bów se­nio­ra, klu­bów osie­dlo­wych, ro­dzin­nych do­mów po­mo­cy spo­łecz­nej, ini­cjo­wa­nie dzia­łań z za­kre­su wo­lon­ta­ria­tu i po­mo­cy są­siedz­kiej oraz po­pra­wę do­stęp­no­ści in­for­ma­cji na te­mat usług opie­kuń­czych dla osób star­szych w mie­ście.

    7.2 Zwiększenie aktywności obywatelskiej mieszkańców Legionowa w wieku 60+

    Za­rów­no ba­da­nie prze­pro­wa­dzo­ne przez SPP „Na­dzie­ja” wśród le­gio­now­skich se­nio­rów w 2010 ro­ku, jak i an­kie­ta, sta­no­wią­ca część pro­jek­tu „Le­gio­no­wia­nie 60+” wska­zu­ją na ni­ską ak­tyw­ność oby­wa­tel­ską se­nio­rów. W ba­da­niu z 2010 ro­ku za­le­d­wie 30% se­nio­rów wy­ka­za­ła chęć za­an­ga­żo­wa­nia się w ży­cie pu­blicz­ne, na przy­kład po­przez wo­lon­ta­riat i współ­pra­cę z or­ga­ni­za­cja­mi po­za­rzą­do­wy­mi po­mi­mo, że zde­cy­do­wa­na więk­szość z re­spon­den­tów ba­da­nia wska­zy­wa­ła wśród naj­wa­żniej­szych po­trzeb osób star­szych chęć czu­cia się po­trzeb­nym i nie­sie­nia po­mo­cy in­nym. W tym sa­mym ba­da­niu aż 72% py­ta­nych uwa­ża­ło, że lu­dzie star­si mo­gą mieć wpływ na ży­cie lo­kal­nej spo­łecz­no­ści. Zbli­żo­ne wnio­ski pły­ną z ba­da­nia an­kie­to­we­go, prze­pro­wa­dzo­ne­go w ra­mach pro­jek­tu „Le­gio­no­wia­nie 60+”, prze­pro­wa­dzo­ne­go czte­ry la­ta póź­niej. Zde­cy­do­wa­na więk­szość spo­śród 500 an­kie­to­wa­nych le­gio­now­skich se­nio­rów wy­ka­za­ła chęć ak­tyw­no­ści oby­wa­tel­skiej po­przez uczest­nic­two w spo­tka­niach z wła­dza­mi mia­sta (45%), po­li­ty­ka­mi (15%) i dzia­ła­cza­mi or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych (29%). Jed­nak już na py­ta­nie o chęć i pre­fe­ro­wa­ne for­my dzia­łal­no­ści oby­wa­tel­skiej aż 21% re­spon­den­tów nie wy­bra­ło żad­nej od­po­wie­dzi, co mo­że wska­zy­wać, że nie są za­in­te­re­so­wa­ni żad­ną ak­tyw­no­ścią w tej sfe­rze. Ja­ko przy­czy­ny wska­zy­wa­no brak sił i chę­ci, wy­ni­ka­ją­ce z wie­ku. To wszyst­ko mo­że pro­wa­dzić do wnio­sku, że choć se­nio­rzy po­strze­ga­ją sfe­rę oby­wa­tel­ską za wa­żny aspekt ży­cia i chcie­li­by mieć wpływ na de­cy­zje do­ty­czą­ce lo­kal­nej spo­łecz­no­ści, nie prze­kła­da się to na ich ak­tyw­ność w tym kie­run­ku. Ba­rie­rą są tu naj­czę­ściej stan zdro­wia (nie­do­łę­żność, nie­peł­no­spraw­ność) i ni­ski do­chód.

    Na ba­zie ta­kiej dia­gno­zy sfor­mu­ło­wa­ny zo­stał cel stra­te­gicz­ny „Zwięk­sze­nie ak­tyw­no­ści oby­wa­tel­skiej miesz­kań­ców Le­gio­no­wa w wie­ku 60+”. Spo­so­bem je­go osią­gnię­cia jest re­ali­za­cja sze­re­gu ce­lów tech­nicz­nych, któ­re ze­spół te­ma­tycz­ny okre­ślił na­stę­pu­ją­co:

    1. CT (OB) 1. Zwiększenie zainteresowania ze strony seniorów sprawami publicznymi
      • nabycie nawyku brania w swoje ręce, zmniejszenie postaw biernych i roszczeniowych seniorów
      • zwiększenie wiedzy na temat możliwości włączenia się w działania obywatelskie w środowisku lokalnym
      • zmiana postrzegania organizacji pozarządowych: „ja – działacz organizacji pozarządowej, a nie” ja – klient organizacji pozarządowej”
      • wzrost wiedzy na temat reprezentantów (politycy, Rada Seniorów, Rada Miasta)
      • wzrost wiedzy o: ankietach, konsultacjach społecznych, inicjatywach lokalnych itd.
    2. CT (OB) 2. Przełamanie/zminimalizowanie niechęci do aktywności obywatelskiej
      • zminimalizowanie problemów adaptacyjnych seniorów wynikających z gwałtownego zaniechania aktywności zawodowej i/lub opuszczenia przez rodzinę
      • wzmocnienie poczucia sprawstwa, skutecznego wpływu na sprawy publiczne – „moje zdanie się liczy”
      • podniesienie poziomu samooceny seniorów (wskazanie mocnych stron, potencjału)
      • wzmocnienie postaw liderskich seniorów
      • dostosowanie przestrzeni miejskiej do potrzeb seniorów.
    3. CT (OB) 3. Umożliwienie seniorom działań w sferze obywatelskiej
      • wzmocnienie wizerunku seniora w społeczeństwie jako osoby kompetentnej i doświadczonej
      • kierowanie do seniorów informacji dedykowanej:
        • odpowiedni układ graficzny
        • odpowiedni format plakatów informacyjnych
        • informacje umieszczone na dobrej wysokości
        • prosty język – jasne informacje
      • zwiększenie skuteczności kanałów dystrybucji informacji kierowanych do seniorów
        • zmniejszenie poziomu e-wykluczenie informacyjnego seniorów
        • poprawa i rozpropagowanie wśród seniorów miejskiego systemu sms
        • scentralizowanie i skuteczne zarządzanie informacjami dla seniorów
        • usprawnienie systemu informacji – pełne wykorzystanie istniejących i opracowanie nowych kanałów informacji
        • zmniejszenie wykluczenia informacyjnego seniorów – mieszkańców domków jednorodzinnych
      • udostępnienie oferty aktywizującej seniorów do działań obywatelskich
        • wzmocnienie działań informacyjnych na temat możliwości udziału seniorów w różnych formach aktywności obywatelskiej i skierowanie ich bezpośrednio do seniorów przez lokalne organizacje pozarządowe i administrację
        • wzmocnienie lokalnych organizacji pozarządowych w zakresie standardów zarządzania, pozyskiwania środków na działania, zasad skutecznych działań informacyjno-promocyjnych, włączania szerokiej rzeszy obywateli, w tym seniorów w swoje działania
        • wzrost partycypacyjności działań Legionowskiej Rady Seniorów, Rady Miasta, polityków.

    7.3 Zwiększenie aktywności edukacyjnej i kulturalnej legionowskich seniorów

    Z ba­dań prze­pro­wa­dzo­nych wśród le­gio­now­skich se­nio­rów za­rów­no w 2010 ro­ku, jak i w 2014 wy­ni­ka, że star­si miesz­kań­cy le­gio­no­wa są za­in­te­re­so­wa­ni po­sze­rza­niem wie­dzy. Wy­ni­ki an­kie­ty sprzed czte­rech lat po­ka­za­ły, że po­nad po­ło­wa re­spon­den­tów chcia­ła uczest­ni­czyć w za­ję­ciach wspo­ma­ga­ją­cych ich roz­wój oso­bi­sty. Te­ma­ty, na ja­kie wska­zy­wa­li an­kie­to­wa­ni to wy­kła­dy na ró­żne te­ma­ty, tu­ry­sty­ka, ko­ła za­in­te­re­so­wań zwią­za­ne z ró­żny­mi dzie­dzi­na­mi sztu­ki, ale ta­kże za­ję­cia po­zwa­la­ją­ce na­być umie­jęt­no­ści prak­tycz­ne jak ob­słu­ga kom­pu­te­ra czy te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go. W an­kie­cie prze­pro­wa­dzo­nej w ra­mach pro­jek­tu” Le­gio­no­wia­nie 60+ „po­twier­dza się zdia­gno­zo­wa­na wów­czas chęć sa­mo­do­sko­na­le­nia i po­sze­rza­nia wie­dzy. Nie­mniej jed­nak wy­da­je się, że ak­cen­ty od­no­śnie tre­ści po­ten­cjal­nych za­jęć edu­ka­cyj­nych zo­sta­ły nie­co ina­czej roz­ło­żo­ne. Wy­ni­ki an­kie­ty z 2014 ro­ku wska­zu­ją, że pra­wie po­ło­wa le­gio­now­skich se­nio­rów chcia­ła­by po­głę­bić swo­ją wie­dzę na te­mat zdro­wia (47%). In­ne dzie­dzi­ny, wska­zy­wa­ne przez an­kie­to­wa­nych, po­twier­dza­ją pre­fe­ren­cje od­czy­ta­ne 4 la­ta wcze­śniej. W oby­dwu ba­da­niach dość du­ży na­cisk re­spon­den­ci kła­dą na chęć na­uki ob­słu­gi kom­pu­te­ra, te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go i in­nych urzą­dzeń elek­tro­nicz­nych no­wej ge­ne­ra­cji. To mo­że wska­zy­wać na ich po­czu­cie e­-wy­klu­cze­nia, któ­re jed­nak chcą ni­we­lo­wać.

    W przy­pad­ku kul­tu­ry se­nio­rzy de­kla­ru­ją chęć uczest­nic­twa w niej za­rów­no ja­ko wi­dzo­wie (kon­cer­ty, te­atr), jak i czyn­nie, np.: udzie­la­jąc się w chó­rze czy bio­rąc udział w za­ję­ciach ma­lar­skich. Po­dob­nie jed­nak, jak w przy­pad­ku ak­tyw­no­ści oby­wa­tel­skiej, za de­kla­ra­cja­mi za­in­te­re­so­wa­nia te­ma­tem i chę­ci uczest­nic­twa w wy­da­rze­niach o cha­rak­te­rze edu­ka­cyj­nym i kul­tu­ral­nym, czę­sto nie idzie rze­czy­wi­sta ak­tyw­ność star­szych miesz­kań­ców mia­sta.

    Dia­gno­za ist­nie­ją­cej sy­tu­acji do­pro­wa­dzi­ła w to­ku prac ze­spo­łu te­ma­tycz­ne­go do sfor­mu­ło­wa­nia ce­lu stra­te­gicz­ne­go” Zwięk­sze­nie ak­tyw­no­ści edu­ka­cyj­nej i kul­tu­ral­nej le­gio­now­skich se­nio­rów „. Spo­so­bem je­go osią­gnię­cia jest re­ali­za­cja sze­re­gu ce­lów tech­nicz­nych, któ­re ze­spół te­ma­tycz­ny okre­ślił na­stę­pu­ją­co:

    1. CT (EK) 1. Zmiana postrzegania (percepcji) kultury:
      • wzrost wiedzy na temat uczestnictwa w kulturze
      • wzmocnienie lokalnych liderów (organizacje pozarządowe, Legionowski UTW, seniorzy – osoby indywidualne)
      • zwiększenie możliwości czynnego uczestnictwa
      • decentralizacja wydarzeń (położenie nacisku na lokalność – kultura w różnych częściach miasta, zwiększenie dostępu chorym, niepełnosprawnym, dalej mieszkającym)
      • udostępnienie sztuki w przestrzeni miejskiej
      • zwiększenie/rozwój stałej oferty kulturalnej
      • udostępnienie dedykowanej i selektywnej informacji dla seniorów
      • zwiększenie i ukierunkowanie kanałów dystrybucji informacji.
    2. CT (EK) 2. Zwiększenie udziału w kulturze legionowskich seniorów:
      • poszerzenie/rozwój oferty kulturalnej
      • zwiększenie możliwości czynnego uczestnictwa
      • decentralizacja wydarzeń (położenie nacisku na lokalność – wydarzenia w różnych częściach miasta, zwiększenie dostępu chorym, niepełnosprawnym, dalej mieszkającym)
      • udostępnienie sztuki w przestrzeni miejskiej
      • zwiększenie/rozwój stałej oferty kulturalnej.
    3. CT (EK) 3. Zwiększenie dostępu do szerokiej i zróżnicowanej oferty edukacyjnej:
      • udostępnienie oferty krótkich kursów, dających konkretne umiejętności
      • udostępnienie zróżnicowanej oferty warsztatowej (np.: ogrodnictwo, nowoczesne technologie)
      • udostępnienie oferty dla seniorów pracujących
      • udostępnienie oferty bezpłatnej (ulgi)
      • zwiększenie zakresu tematycznego oferowanych zajęć edukacyjnych
      • przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu legionowskich seniorów.
    4. CT (EK) 4. Wzrost partycypacyjność legionowskich seniorów w kształtowaniu oferty edukacyjnej i kulturalnej:
      • zwiększenie wpływu na tematykę i organizację zajęć
      • uświadomienie lokalny decydentom i społeczeństwu konieczności korzystania z potencjału i zasobów osób starszych
      • udostępnienie dedykowanej i selektywnej informacji dla seniorów
      • zwiększenie i ukierunkowanie kanałów dystrybucji informacji
      • wzmocnienie lokalnych liderów (organizacje pozarządowe, Legionowski UTW, seniorzy – osoby indywidualne).

     

    Harmonogram działań


    Do osią­gnię­cia wy­zna­czo­nych ce­lów ko­niecz­ne jest za­pro­gra­mo­wa­nie sze­re­gu dzia­łań, po­przez któ­re zo­sta­ną one zre­ali­zo­wa­ne. Rów­nież w przy­pad­ku dzia­łań za­pla­no­wa­nych w ra­mach” Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020 „nie mo­że być ina­czej. Sa­ma dia­gno­za sy­tu­acji i wska­za­nie kie­run­ków nie po­pra­wi sy­tu­acji se­nio­rów. Nie­zbęd­na jest re­ali­za­cja kon­kret­nych pro­jek­tów i ini­cja­tyw, któ­re spra­wią, że stra­te­gia se­nio­ral­na mia­sta przy­nie­sie wy­mier­ne efek­ty.

    W to­ku prac nad stra­te­gią za­rów­no ze­spół pro­jek­to­wy, jak i uczest­ni­cy ze­spo­łów te­ma­tycz­nych, mie­li świa­do­mość ko­niecz­no­ści za­pro­po­no­wa­nia, przy­naj­mniej kil­ku przy­kła­do­wych, ini­cja­tyw, któ­rych re­ali­za­cja po­zwo­li osią­gnąć wy­zna­czo­ne ce­le. Po­ni­żej przed­sta­wio­ne zo­sta­ły efek­ty prac ze­spo­łów te­ma­tycz­nych w po­sta­ci pro­po­zy­cji kon­kret­nych dzia­łań. Za­pew­ne nie wszyst­kie mo­żna pod­jąć od ra­zu. Po­wstał jed­nak ka­ta­log kon­kret­nych ini­cja­tyw, któ­re ró­żne pod­mio­ty – za­rów­no sa­mo­rząd, jak i sek­tor po­za­rzą­do­wy czy gru­py ak­tyw­nych miesz­kań­ców – mo­gą pod­jąć, by dą­żyć do osią­gnię­cia za­ło­żo­nych ce­lów i, fi­nal­nie, po­pra­wy ja­ko­ści ży­cia se­nio­rów w Le­gio­no­wie.

    Pro­po­zy­cje dzia­łań, ze­bra­ne w to­ku prac ze­spo­łów te­ma­tycz­nych, zo­sta­ły ze­bra­ne w trzy blo­ki, zgod­nie z dzie­dzi­na­mi ży­cia, któ­ry­mi zaj­mo­wa­ły się ze­spo­ły. Są one wska­za­niem spo­so­bów re­ali­za­cji ce­lów szcze­gó­ło­wych. Utwo­rzo­ny na tej pod­sta­wie har­mo­no­gram dzia­łań zo­stał uzu­peł­nio­ny w to­ku opra­co­wy­wa­nia ma­te­ria­łu ze spo­tkań ze­spo­łów ro­bo­czych o in­for­ma­cje do­ty­czą­ce ho­ry­zon­tu cza­so­we­go, pod­mio­tu lub pod­mio­tów od­po­wie­dzial­nych za re­ali­za­cję kon­kret­nych ini­cja­tyw, jak rów­nież pro­po­no­wa­ne wskaź­ni­ki, za po­mo­cą któ­rych mo­żli­wa bę­dzie oce­na stop­nia re­ali­za­cji wy­zna­czo­nych w ten spo­sób ce­lów. W har­mo­no­gra­mie zna­la­zła się rów­nież pro­po­zy­cja mo­żli­wych źró­deł fi­nan­so­wa­nia dla po­szcze­gól­nych za­pro­po­no­wa­nych dzia­łań. Bio­rąc jed­nak pod uwa­gę stra­te­gicz­ny cha­rak­ter do­ku­men­tu, któ­ry ma za za­da­nie wska­zy­wać kie­run­ki i ze swej na­tu­ry mu­si ce­cho­wać się ela­stycz­no­ścią, jak rów­nież zmie­nia­ją­ce się w cza­sie wa­run­ki i mo­żli­wość po­ja­wie­nia się no­wych, obec­nie nie­do­stęp­nych źró­deł fi­nan­so­wa­nia, nie na­le­ży tych pro­po­zy­cji trak­to­wać w spo­sób wią­żą­cy i osta­tecz­ny. War­to jed­nak wziąć je pod uwa­gę przy pro­jek­to­wa­niu dzia­łań na rzecz le­gio­now­skich se­nio­rów, po­nie­waż wy­ni­ka­ją one z pro­ble­mów i wska­zó­wek, ja­kich udzie­li­li sa­mi za­in­te­re­so­wa­ni w to­ku prac nad stra­te­gią.

    Pod­su­mo­wu­jąc ma­te­riał wyj­ścio­wy, któ­ry po­słu­żył do opra­co­wa­nia ni­niej­sze­go har­mo­no­gra­mu, war­to za­uwa­żyć, że sta­łym po­stu­la­tem, prze­wi­ja­ją­cym się przy wie­lu ce­lach we wszyst­kich trzech sfe­rach ży­cia oma­wia­nych w stra­te­gii, jest kwe­stia spo­so­bu do­tar­cia z in­for­ma­cja­mi do star­szych miesz­kań­ców Le­gio­no­wa. Brak sku­tecz­nych ka­na­łów in­for­ma­cyj­nych i w kon­se­kwen­cji po­zba­wia­nie wie­lu se­nio­rów mo­żli­wo­ści uczest­nic­twa w sze­re­gu ini­cja­tyw do nich skie­ro­wa­nych, to czę­sto zgła­sza­ny przez nich pro­blem. Przy ko­lej­nych ana­li­zo­wa­nych dzie­dzi­nach jed­nym z dzia­łań do zre­ali­zo­wa­nia jest stwo­rze­nie od­po­wied­nie­go sys­te­mu prze­ka­zy­wa­nia in­for­ma­cji o spra­wach in­te­re­su­ją­cych se­nio­rów. War­to więc roz­wa­żyć stwo­rze­nie me­dium w ro­dza­ju cy­klicz­nie uka­zu­ją­cej się bro­szu­ry, ewen­tu­al­nie na­wią­za­nie współ­pra­cy z lo­kal­ny­mi me­dia­mi, któ­re mo­gły­by cy­klicz­nie wy­da­wać do­dat­ki skie­ro­wa­ne do se­nio­rów, w któ­rych ze­bra­ne by by­ły wszel­kie­go ro­dza­ju in­for­ma­cje in­te­re­su­ją­ce star­szych miesz­kań­ców mia­sta – od kwe­stii ofer­ty pla­có­wek zdro­wia i ich go­dzin przy­jęć, przez ofer­tę kul­tu­ral­ną, spor­to­wą, po za­pro­sze­nia do uczest­nic­twa w wy­da­rze­niach ma­ją­cych cha­rak­ter oby­wa­tel­ski: kon­sul­ta­cjach, spo­tka­niach, gru­pach ro­bo­czych wspie­ra­ją­cych dzia­ła­nie lo­kal­ne­go sa­mo­rzą­du itp. Al­ter­na­tyw­nym roz­wią­za­niem mo­że być ak­cja spo­łecz­na, pro­wa­dzo­na wspól­nie przez sa­mo­rząd, or­ga­ni­za­cje po­za­rzą­do­we i me­dia lo­kal­ne, ma­ją­ca na ce­lu pro­pa­go­wa­nie wśród se­nio­rów przy­dat­nych im in­for­ma­cji i za­chę­ca­nie do ak­tyw­no­ści wszel­kie­go ro­dza­ju, a tym sa­mym nie do­pusz­cza­nie do izo­la­cji tej gru­py miesz­kań­ców. W tym wa­rian­cie war­to po­szu­kać, do sfi­nan­so­wa­nia ak­cji, spon­so­rów wśród przed­się­bior­ców, któ­rzy kie­ru­ją swo­ją ofer­tę do osób star­szych.

    8.1 Zdrowie i rekreacja

    Poprawa i rozszerzenie i działań skierowanych na utrzymanie zdrowia i rozwój aktywności fizycznej legionowskich seniorów
    CT (ZR) 1. Zwięk­sze­nie do­stęp­no­ści świad­czeń zdro­wot­nych i  ba­dań dla se­nio­rów po­przez współ­pra­cę z  pla­ców­ka­mi me­dycz­ny­mi w  ce­lu lep­szej or­ga­ni­za­cji przy­jęć. Miej­skie pro­gra­my pro­fi­lak­ty­ki zdro­wot­nej. Uspraw­nie­nie sys­te­mu in­for­ma­cji o  do­stęp­nych świad­cze­niach i  za­sa­dach ich udzie­la­nia.
    Proponowane działanie Podmiot realizujący Źródła finansowania Termin realizacji Wskaźnik realizacji
    Programy profilaktyki zdrowotnej skierowane do seniorów, obejmujące ofertę bezpłatnych badań dla starszych mieszkańców Legionowa Urząd Miasta Legionowo budżet gminy miejskiej Legionowo
    środki zewnętrzne
    W każdym roku począwszy od realizacji strategii 200 osób w każdym roku
    Stworzenie opieki geriatrycznej ukierunkowanej na poprawę diagnostyki, leczenia i rehabilitacji. Zakłady opieki zdrowotnej kontrakty z NFZ
    programy rządowe
    programy UE
    fundusze zewnętrzne
    środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu roku od realizacji strategii Każdego roku liczba osób przebadanych równa 30% populacji osób powyżej 70 roku życia
    Wykorzystanie dobrych praktyk w zakresie organizacji działalności podmiotów leczniczych w celu poprawy organizacji przyjęć i zapisów do lekarzy podstawowej i specjalistycznej opieki lekarskiej z uwzględnieniem potrzeb seniorów Zakłady opieki zdrowotnej kontrakty z NFZ
    środki własne zakładów opieki zdrowotnej
    W ciągu dwóch lat od uchwalenia strategii Liczba legionowskich zakładów opieki zdrowotnej, które wprowadziły usprawnienia dedykowane seniorom
    Wybudowanie szpitala w Legionowie Zarząd Powiatu Legionowskiego
    Urząd Miasta Legionowo
    budżet powiatu legionowskiego,
    budżetu gminy miejskiej Legionowo,
    programy rządowe
    programy UE
    fundusze zewnętrzne
    W ciągu 5 lat Objęcie pomocą lekarską w każdym roku min 500 osób
    CT (ZR) 2. Po­pra­wa ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej le­gio­now­skich se­nio­rów po­przez zwięk­sza­nie świa­do­mo­ści zna­cze­nia ru­chu dla zdro­wia oraz stwo­rze­nie in­fra­struk­tu­ry, po­zwa­la­ją­cej oso­bom star­szym na  ak­tyw­ność przy  mi­ni­mal­nych na­kła­dach fi­nan­so­wych, z  uwzględ­nie­niem pre­fe­ro­wa­nej przez nich for­my ru­chu na  świe­żym po­wie­trzu oraz ogra­ni­czeń eko­no­micz­nych (sys­tem zni­żek dla osób  60+).
    Proponowane działanie Podmiot odpowiedzialny za realizację Źródła finansowania Termin realizacji Wskaźnik realizacji
    Stworzenie miejsc w rodzaju placów rekreacji ruchowej lub udostępnienie istniejących (sale gimnastyczne, taneczne, siłownie, baseny) gdzie seniorzy mogliby ćwiczyć pod okiem specjalisty przy minimalnej opłacie lub za darmo Urząd Miasta Legionowo
    KZB Sp. z o. o.,
    Zarządy SMLW i miejskie kluby sportowe, kluby fitness,
    Organizacje pozarządowe
    budżet Gminy Miejskiej Legionowo,
    KZB Sp. z o. o
    środki SMLW
    środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu roku od uchwalenia strategii Liczba nowych placów rekreacji ruchowej w mieście oddanych w mieście w kolejnych latach
    Liczba seniorów, którzy skorzystali z usług obiektów rekreacji ruchowej w
    ramach systemu
    System zniżek i ulg w miejskich obiektach sportowych i ewentualnie komercyjnych, które włączą się do systemu Urząd Miasta Legionowo
    Kluby fitness
    Kluby sportowe
    KZB Sp. z o.o.
    budżet Gminy Miejskiej Legionowo klubów sportowych
    klubów fitness
    KZB Sp. z o.o.
    W ciągu dwóch lat od uchwalenia strategii Liczba seniorów, którzy skorzystali z usług obiektów rekreacji ruchowej w
    ramach systemu
    Stworzenie systemu ścieżek rowerowych obejmującego całe miasto – połączenie istniejących odcinków, dobudowa kolejnych ścieżek Urząd Miasta Legionowo
    Starosta Legionowski
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Budżet Powiatu Legionowskiego
    Sukcesywnie w ciągu 5 lat od uchwalenia strategii Długość w kilometrach ścieżek rowerowych i ciągów pieszo-rowerowych zbudowanych w skali roku
    Działania edukacyjne pokazujące korzyści płynące z prowadzenia zdrowego trybu życia, w tym z aktywności fizycznej i kulturalnej, utworzenie punktów konsultacyjnych oraz przygotowanie broszur informacyjnych dla osób starszych Urząd Miasta Legionowo
    Starosta Legionowski i organizacje pozarządowe kluby sportowe
    zakłady opieki zdrowotnej
    lokalne media
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Budżet Powiatu Legionowskiego
    Środki zewnętrzne
    W ciągu roku uchwalenia strategii Liczba osób, które skorzystały z usług punktów konsultacyjnych i otrzymała broszury w ciągu każdego roku
    CT (ZR) 3. Stwo­rze­nie w  miej­skich pla­ców­kach spor­to­wych i  kul­tu­ral­nych ofer­ty spę­dza­nia cza­su wol­ne­go de­dy­ko­wa­nej se­nio­rom, uwzględ­nia­ją­cej ich pre­fe­ren­cje i  mo­żli­wo­ści oraz za­pew­nie­nie spraw­ne­go sys­te­mu in­for­mo­wa­nia ich o  ta­kich wy­da­rze­niach.
    Proponowane działanie Podmiot odpowiedzialny za realizację Źródła finansowania Termin realizacji Wskaźnik realizacji
    Przygotowanie oferty zajęć i wydarzeń skierowanej do starszych mieszkańców Legionowa, obejmujących ćwiczenia, wycieczki, wykłady, spotkania, z uwzględnieniem również seniorów pracujących (terminy) Urząd Miasta Legionowo i Wydział Sportu, Miejski Ośrodek Kultury, Legionowskie Muzeum Historyczne, Miejska Biblioteka Publiczna, SMLW
    kluby osiedlowe organizacje pozarządowe
    Środki instytucji oferujących zajęcia
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki UE
    Środki rządowe
    Opłaty wnoszone przez seniorów
    W każdym roku od realizacji strategii Liczba seniorów, która skorzystała z oferowanych zajęć i wydarzeń dedykowanych osobom starszym w placówkach różnego rodzaju w Legionowie
    Stworzenie skutecznego systemu dystrybucji informacji o ofercie spędzania wolnego czasu dla seniorów Urząd Miasta Legionowo,
    Miejski Ośrodek Kultury
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo W ciągu trzech lat od uchwalenia strategii Liczba osób objętych systemem
    Zagospodarowanie okolicznych terenów zalesionych i legionowskiego jeziorka
    dla rekreacji na świeżym powietrzu.
    Urząd Miasta Legionowo Budżet Gminy Miejskiej Legionowo W ciągu 5 lat od wejścia w życie strategii Organizacja imprezy inaugurującej
    CT (ZR) 4. Po­pra­wa za­kre­su i  ja­ko­ści usług opie­kuń­czych w  Le­gio­no­wie po­przez zwięk­sze­nie licz­by miejsc w  do­mach dzien­ne­go po­by­tu, wspie­ra­nie ini­cja­tyw ma­ją­cych na  ce­lu opie­kę nad  se­nio­ra­mi, w  tym klu­bów se­nio­ra, klu­bów osie­dlo­wych ro­dzin­nych do­mów po­mo­cy spo­łecz­nej ini­cjo­wa­nie dzia­łań z  za­kre­su wo­lon­ta­ria­tu i  po­mo­cy są­siedz­kiej oraz po­pra­wę do­stęp­no­ści in­for­ma­cji na  te­mat usług opie­kuń­czych dla osób star­szych w  mie­ście.
    Proponowane działanie Podmiot odpowiedzialny za realizację Źródła finansowania Termin realizacji Wskaźnik realizacji
    Wspieranie rozwoju istniejących i tworzenia nowych placówek obejmujących opieką osoby starsze: kluby seniora, kluby osiedlowe, domy pomocy społecznej, centra wolontariatu, domy dziennego pobytu Urząd Miasta Legionowo
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    SLMW
    organizacje pozarządowe
    osoby prywatne
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki z programów rządowych
    Środki unijne
    Środki od sponsorów
    Na bieżąco od chwili wejścia w życie strategii – Liczba seniorów, którzy skorzystali z usług placówek opiekuńczych i wsparcia w danym roku
    Inicjowanie działań samopomocowych, pomocy sąsiedzkiej i wsparcia dla osób starszych od wolontariuszy Ośrodek Pomocy Społecznej
    organizacje pozarządowe
    osoby fizyczne
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki ze źródeł zewnętrznych
    Na bieżąco od chwili wejścia w życie strategii Liczba starszych mieszkańców Legionowa objętych wsparciem przez wolontariuszy i pomocą sąsiedzką (dane zbierane przez podmioty inicjujące działania)
    Poprawa dostępności informacji na temat oferty usług opiekuńczych dla osób starszych w Legionowie i ich cen Ośrodek Pomocy Społecznej
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo Na bieżąco od chwili wejścia w życie strategii Liczba publikacji na temat oferty usług opiekuńczych dla osób starszych w ciągu roku

    8.2 Sfera obywatelska

    Zwiększenie aktywności obywatelskiej mieszkańców Legionowa w wieku 60+
    CT (OB) 1: Zwiększenie zainteresowania ze strony seniorów sprawami publicznym
    Proponowane działanie Podmiot odpowiedzialny za realizację Źródła finansowania Termin realizacji Wskaźnik realizacji
    Stworzenie sieci wzajemnych usług – np. Bank czasu (na początku moderacja, wyłonienie liderów, nadzór) Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu roku od uchwalenia strategii Liczba osób, które włączyły się w sieć i/lub skorzystały z usług wzajemnych
    Przygotowanie warsztatów dot. form aktywności w organizacjach pozarządowych, grupach nieformalnych Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu roku od uchwalenia strategii Liczba osób, które wzięły udział w warsztatach
    Kampania informacyjna Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki org. pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    Cyklicznie w ciągu trzech lat od uchwalenia strategii Liczba osób, do których skierowana była kampania
    Roczny cykl spotkań z tzw. VIP-ami Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Miejski Ośrodek Kultury
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    Cyklicznie co roku od uchwalenia strategii Liczba zorganizowanych spotkań
    Liczba uczestników spotkań
    Wywieszanie informacji o działaniach i inicjatywach związanych z działaniami obywatelskimi i zachęcanie do włączenia się w ich działanie Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    KZB Sp. z o.o., SML-W, LUTW, Miejski Ośrodek Kultury
    Budżet organizatora danej inicjatywy Na bieżąco Liczba uczestników wydarzeń, których dotyczyły wywieszane informacje
    Reklamowanie organizacji pozarządowych w środowisku lokalnym i zachęcanie do włączenia się w ich działanie np. jako wolontariusze lub faktyczni realizatorzy Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Miejski Ośrodek Kultury
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne (programy rządowe, UE, sponsoring)
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu trzech lat od uchwalenia strategii Liczba akcji promujących działalność organizacji pozarządowych
    Liczba nowych członków i współpracowników pozyskanych przez organizacje pozarządowe
    Zebranie i przedstawienie oferty jakie instytucje/placówki potrzebują wsparcia – centrum wolontariatu; prezentacja dobrych praktyk – seniorzy w akcji – sylwetki Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu roku od uchwalenia strategii Publikacja zawierająca ofertę
    Liczba artykułów/informacji prezentujących dobre praktyki opinii publ.
    Utworzenie podstrony „Ja obywatel lub sfera obywatelska” na stronie internetowej Miasta Urząd Miasta Legionowo Budżet Gminy Miejskiej Legionowo W ciągu dwóch lat od uchwalenia strategii Podstrona na www.legionowo.p
    Liczba odsłon podstrony
    Prowadzenie akcji promocyjnych i kampanii informacyjnych dotyczących działań organizacji pozarządowych:
    - lepszy opis, aktualizacja danych na www miasta
    - zorganizowanie legionowskiego forum inicjatyw pozarządowych (FIP)
    - małe granty miasta na promocję – wypracowanie form finansowania udziału organizacji pozarządowych w legionowskim FIP
    - promocja systemu sms (zarówno wśród mieszkańców jak i organizacji pozarządowych)
    Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu trzech lat od uchwalenia strategii Utworzenie Forum Inicjatyw Pozarządowych
    Wielkość środków finansowych przeznaczanych w kolejnych latach na granty na promocję działalności sektora pozarządowego i funkcjonowanie FIP
    Liczba nowych użytkowników systemu SMS w kolejnych latach
    Promowanie aktywności obywatelskiej seniorów poprzez zakładanie organizacji pozarządowych – szkolenia z zakładania i prowadzenia Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W dwóch lat od uchwalenia strategii Liczba uczestników szkoleń
    Wyznaczenie dni spotkań z przedstawicielami władz, politykami itp. Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Miejski Ośrodek Kultury
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    Co roku począwszy od wejścia w życie strategii Liczba uczestników spotkań w kolejnych latach
    Stworzenie biuletynu informacyjnego – zebranie w jednym miejscu informacji na temat dni przyjęć, spotkań Urząd Miasta Legionowo Budżet Gminy Legionowo W ciągu dwóch lat wejścia w życie strategii Częstotliwość wydań i nakład biuletynu
    Oferta biur poselskich – szersza informacja na ten temat Urząd Miasta Legionowo
    Biura poselskie na terenie Legionowa
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Śródki z budżetów biur poselskich
    W ciągu roku od uchwalenia strategii Publikacja zawierająca informacje o ofercie biur poselskich
    Zaproszenie seniorów na sesje Rady Miasta, Rady Seniorów, Komisji Problemowych – informacje, relacje w Internecie Urząd Miasta Legionowo Budżet Gminy Miejskiej Legionowo Na bieżąco od wejścia strategii w życie liczba odsłon stron z relacjami z sesji i komisji problemowych Rady Miasta
    Organizowanie debat publicznych polityków, przedstawicieli władz Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Miejski Ośrodek Kultury
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    Co roku, cyklicznie, począwszy od wejścia w życie strategii Liczba zorganizowanych debat
    Liczba uczestników debat
    Usprawnienie komunikacji
    (system sms, biuletyn, tablice „strefa seniora „, zakładka na www miasta)
    Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu dwóch lat od uchwalenia strategii Liczba nowych subskrybentów systemu SMS
    Zakładka na stronie www.legionowo.pl
    Liczba tablic informacyjnych „Strefy Seniora”
    Informowanie o terminach konsultacji społecznych Urząd Miasta Legionowo Budżet Gminy Miejskiej Legionowo Na bieżąco od wejścia w życie strategii Liczba seniorów uczestniczących w spotkaniach konsultacyjnych i innych formach konsultacji społecznych
    Publikowanie wyników konsultacji – dotarcie z nimi do seniorów Urząd Miasta Legionowo Budżet Gminy Miejskiej Legionowo Na bieżąco od wejścia w życie strategii Odsetek seniorów, do których dotarła informacja o wynikach konsultacji (badanie na grupie reprezentatywnej)
    CT (OB) 2: Przełamanie/zminimalizowanie niechęci do aktywności obywatelskiej
    Proponowane działanie Podmiot odpowiedzialny za realizację Źródła finansowania Termin realizacji Wskaźnik realizacji
    Stworzenie sieci wzajemnych usług i grup wsparcia Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu roku od uchwalenia strategii Liczba osób uczestniczących w grupach wsparcia
    Wzbogacenie oferty aktywizującej dla legionowskich seniorów Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne z UE i programów rządowych
    W ciągu dwóch lat od uchwalenia strategii Liczba zajęć dedykowanych seniorom
    Liczba uczestników zajęć dla seniorów
    Profilaktyka „starości” – konsultacje z psychologiem, kampania promocyjna „nie jesteś sam” – złagodzenie przejścia z aktywności zawodowej do bierności na emeryturze Ośrodek Pomocy Społecznej
    Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu trzech lat od uchwalenia strategii Liczba seniorów, którzy skorzystali konsultacji
    Liczba uczestników spotkań organizowanych w ramach kampanii
    Wzmocnienie działania Rady Seniorów Urząd Miasta Legionowo
    LUTW
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    W ciągu trzech lat od uchwalenia strategii Liczba zrealizowanych przez Miasto i jego jednostki inicjatyw podjętych przez Radę Seniorów
    Zachęcanie seniorów do współdziałania z Radą Seniorów, Radą Miasta Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    Na bieżąco od chwili wejścia w życie strategii Liczba seniorów, którzy podjęli współpracę z Radą Seniorów lub/i Radą Miasta w danym roku
    Usprawnienie informacji zwrotnych – wyników konsultacji społecznych Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    Na bieżąco po każdych przeprowadzonych konsultacjach społecznych Liczba uwag i opinii przekazanych w ramach konsultacji przez osoby w wieku 60+
    Opisywanie pozytywnych postaw obywatelskich w biuletynie i lokalnej prasie Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu trzech lat od uchwalenia strategii Liczba publikacji na temat pozytywnych postaw obywatelskich osób starszych, jakie ukazały się w danym roku
    Zajęcia i spotkania motywacyjne „Aktywny senior”
    organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Urząd Miasta Legionowo Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu trzech lat od wejścia w życie strategii Liczba seniorów, którzy wzięli udział w takich zajęciach i spotkaniach
    Szkoła seniora – lidera Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu dwóch lat od wejścia w życie strategii Liczba seniorów, którzy skorzystają z zajęć szkoły w kolejnych latach jej funkcjonowania
    Wolontariat organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    W ciągu 2 lat od uchwalenia strategii Liczba wolontariuszy
    Diagnoza barier (zrobienie mapy) – np. telefon do zgłoszeń, mail, formularz, kościoły, konsultacje społeczne Urząd Miasta Legionowo
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki z programów UE i programów rządowych
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu dwóch lat od wejścia w życie strategii Diagnoza barier – dokument
    Systematyczne usuwanie barier architektonicznych, konsultacje społeczne przy nowoprojektowanych i budowanych inwestycjach Urząd Miasta Legionowo Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne z programów rządowych i UE
    Sukcesywnie w kolejnych latach przy wykonywaniu inwestycji i prowadzeniu bieżących napraw i modernizacji prowadzonych przez Miasto Lista usuniętych w danym roku barier
    Liczba inwestycji poddanych konsultacjom z seniorami
    CT (OB) 3: Umożliwienie seniorom działań w sferze obywatelskiej
    Proponowane działanie Podmiot odpowiedzialny za realizację Źródła finansowania Termin realizacji Wskaźnik realizacji
    Angażowanie seniorów w akcje spektakularne i nagłaśnianie ich udziału Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Miejski Ośrodek Kultury
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    Na bieżąco w kolejnych latach od wejścia w życie strategii Liczba akcji z udziałem seniorów
    Liczba seniorów, którzy wzięli udział w akcjach społecznych
    Liczba publikacji na ten temat
    Promowanie dobrych praktyk – aktywnych seniorów (studium przypadku – radio, Internet, biuletyn, tablice „Strefa seniora”) Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Miejski Ośrodek Kultury
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    Na bieżąco w kolejnych latach od uchwalenia strategii Liczba publikacji promujących dobre praktyki
    Zasięg publikacji – liczba mediów w których zostały zaprezentowane
    Dbanie o odpowiednie dla seniorów formatowanie ogłoszeń i informacji: rozmiar czcionki, prosty, zrozumiały język, wywieszone na odpowiedniej wysokości Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Miejski Ośrodek Kultury, SML-W
    Budżet podmiotu będącego autorem ogłoszenia/informacji Na bieżąco od uchwalenia strategii Liczba instytucji/podmiotów, które zadeklarowały stosowanie tych zasad przy przygotowaniu informacji dla osób starszych
    Stworzenie sieci wzajemnych usług – wzajemne uczenie się nowoczesnych technik informacyjnych (SMS, Internet) Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu roku od uchwalenia strategii Liczba osób, które włączyły się w sieć i/lub skorzystały z usług wzajemnych
    Organizowanie kursów internetowych + bezpłatna kafejka internetowa dla seniorów Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Miejski Ośrodek Kultury
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne z programów UE i rządowych
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 3 at od uchwalenia strategii Liczba seniorów, którzy wzięli udział w kursach internetowych
    Miesięczna liczba seniorów korzystających z usług kafejki internetowej
    Liczba kafejek internetowych bezpłatnych dla seniorów na terenie miasta
    Stworzenie na stronie internetowej Miasta podstrony dla seniorów Urząd Miasta Legionowo Budżet Gminy Miejskiej Legionowo W ciągu roku od uchwalenia strategii Podstrona na stronie internetowej Miasta dedykowana seniorom
    Miesięczna liczba odsłon podstrony
    Utworzenie dedykowanych kanałów dostępu i dystrybucji, np.
    - specjalne tablice pt.,, strefa seniora” – spójny system wizualizacji,
    - informacje przekazywane na uniwersytecie trzeciego wieku
    - lokalne ciała konstytucyjne np. Rada seniorów
    - instytucje, w których bywają seniorzy np. Apteki, sklepy osiedlowe, kościoły, spółdzielnie mieszkaniowe, poczta, przystanki autobusowe
    - lokalne media: gazeta lekarska, specjalny biuletyn informacyjny; dodatek „senior”
    Urząd Miasta Legionowo
    LUTW
    organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Miejski Ośrodek Kultury
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 2 lat od uchwalenia strategii Liczba nowych kanałów przekazywania informacji dedykowanych seniorom uruchomionych w dwóch kolejnych latach od uchwalenia strategii
    Liczba instytucji/podmiotów, które włączyły się do systemu przekazywania informacji dedykowanego osobom starszym
    Poprawienie i rozpropagowanie systemu SMS (szerszy katalog kategorii informacji do wyboru przez seniorów) + akcja – logujemy się do systemu SMS Urząd Miasta Legionowo Budżet Gminy Miejskiej Legionowo W ciągu 2 lat od uchwalenia strategii Liczba nowych użytkowników w wieku 60+ zarejestrowanych w systemie w kolejnych dwóch latach
    Koordynacja informacji płynących z różnych źródeł przez miasto lub inną instytucje prowadzącą działalność na rzecz seniorów Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu roku od uchwalenia strategii System pozyskiwania informacji z różnych źródeł przez podmiot wyznaczony do koordynacji
    Utworzenie Centrum Aktywnego Seniora Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Miejski Ośrodek Kultury
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 2 lat od uchwalenia strategii Liczba seniorów korzystających z oferty centrum aktywnego seniora
    Szkolenia dla organizacji pozarządowych Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 2 lat od uchwalenia strategii Liczba przeszkolonych członków organizacji pozarządowych
    Utworzenie inkubatoradla organizacji pozarządowych Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 3 lat od uchwalenia strategii Liczba organizacji, które skorzystały z usług inkubatora
    Utworzenie Centrum Wolontariatu Seniorów i Seniorek organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 2 lat od uchwalenia strategii Liczba wolontariuszy

    8.3 Edukacja i kultura

    Zwiększenie aktywności edukacyjnej i kulturalnej legionowskich seniorów
    CT (EK)1: Zmia­na  po­strze­ga­nia (per­cep­cji) kul­tu­ry: wzrost wie­dzy na  te­mat uczest­nic­twa w  kul­tu­rze, wzmoc­nie­nie lo­kal­nych li­de­rów (or­ga­ni­za­cje po­za­rzą­do­we, Le­gio­now­ski UTW, se­nio­rzy –  oso­by in­dy­wi­du­al­ne), zwięk­sze­nie mo­żli­wo­ści czyn­ne­go uczest­nic­twa, de­cen­tra­li­za­cja wy­da­rzeń (po­ło­że­nie na­ci­sku na  lo­kal­ność –  kul­tu­ra w  ró­żnych czę­ściach mia­sta, zwięk­sze­nie do­stę­pu cho­rym, nie­peł­no­spraw­nym, da­lej miesz­ka­ją­cym), udo­stęp­nie­nie sztu­ki w  prze­strze­ni miej­skiej, zwięk­sze­nie/roz­wój sta­łej ofer­ty kul­tu­ral­nej, udo­stęp­nie­nie de­dy­ko­wa­nej i  se­lek­tyw­nej in­for­ma­cji dla se­nio­rów, zwięk­sze­nie i  ukie­run­ko­wa­nie ka­na­łów dys­try­bu­cji in­for­ma­cji.
    Proponowane działanie Podmiot odpowiedzialny za realizację Źródła finansowania Termin realizacji Wskaźnik realizacji
    Zwiększenie w mediach lokalnych informacji na temat możliwości udziału seniorów w kulturze, dobre praktyki – studium przypadku (historie aktywnych seniorów) Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu roku od uchwalenia strategii Liczba publikacji w mediach lokalnych na ten temat, zainspirowanych przez podmioty odpowiedzialne za realizację
    Promocja udziału w kulturze poprzez kursy, szkolenia, warsztaty, animacje – „dotknięcie” kultury Miejski Ośrodek Kultury
    organizacje pozarządowe
    Urząd Miasta Legionowo
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu dwóch lat od uchwalenia strategii Liczba kursów, szkoleń, warsztatów itp. dla seniorów w ciągu roku
    Liczba uczestników szkoleń, warsztatów, kursów dla seniorów
    Pokazy publiczne np. próby teatralne w parku, nagłaśnianie wydarzeń kulturalnych. Większy nacisk na kulturę w prasie, TV, aby ludzie zaczęli komentować wydarzenia kulturę. Miejski Ośrodek Kultury
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne (np. z programów rządowych)
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu trzech lat od uchwalenia strategii Liczba pokazów publicznych związanych z kulturą w ciągu roku
    Liczba uczestników pokazów publicznych
    Programy/konkursy współfinansowane przez urząd; działania organizacji pozarządowych prowadzące do stworzenia alternatywnego dla miasta obiegu kulturalnego, wyłonienia lokalnych liderów i zaangażowania ich w wolontariat. Uczenie seniorów reprezentowania swojego interesu w urzędzie i zasad pozyskiwania funduszy. Stypendia dla uczestników życia kulturalnego. Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo W ciągu trzech lat od uchwalenia strategii Liczba programów/konkursów w ciągu roku
    Liczba uczestników programów/konkursów w kolejnych latach
    Zaproszenie organizacji pozarządowych nastawionych na działania grupowe i pracę ze społecznością o charakterze edukacyjnym i kulturalnym, stworzenie platformy działań dla rożnych interesariuszy. Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    Miejska Biblioteka Publiczna
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Śródki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 3 lat od wejścia w życie strategii Liczba projektów edukacyjnych i kulturalnych zrealizowanych przez instytucje Miasta we współpracy z organizacjami pozarządowymi
    Liczba seniorów, którzy wzięli udział w tych projektach
    Stworzenie odrębnej strony w gazecie – darmowej broszury – programu w lokalnej TV – programu w lokalnym radio – dla seniorów. Ideałem byłoby stworzenie portalu internetowego dedykowanego seniorom, prawdziwej kawiarni internetowej ze wsparciem wolontariusza komputerowego, przesyłanie newsletterów, możliwości zapisywania się na kursy przez Internet, otrzymywanie powiadomień (SMS) o wydarzeniach w mieście. Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    Miejska Biblioteka Publiczna
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 2 lat od uchwalenia strategii Bezpłatna publikacja dedykowana seniorom (strona internetowa, broszura, strona w gazecie)
    Newsletter z informacjami dla seniorów
    Liczba subskrybentów newslettera dla seniorów w kolejnych latach
    Utworzenie lokalnych ośrodków kultury o charakterze trwałym oraz prowadzenie lokalnie działań animacyjnych Miejski Ośrodek Kultury
    Miejska Biblioteka Publiczna
    Powiatowa Instytucja Kultury
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Budżet Powiatu Legionowskiego
    W ciągu 3 lat od wejścia w życie strategii Liczba uczestników działań kulturalnych skierowanych do seniorów
    Utworzenie dzielnicowych lokalnych punktów działalności kulturalnej np. przy bibliotekach, szkołach – współprowadzonych przez rozpoznawalnych miejscowych seniorów. Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    Miejska Biblioteka Publiczna
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo W ciągu 5 lat od wejścia w życie strategii Liczba dzielnicowych punktów działalności kulturalnej
    Liczba seniorów korzystających z usług dzielnicowych punktów działalności kulturalnej w kolejnych latach
    Wystawy, zajęcia plenerowe, animacje, instalacje – wykorzystanie terenów zielonych Miejski Ośrodek Kultury
    Miejska Biblioteka Publiczna
    Powiatowa Instytucja Kultury
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Budżet Powiatu Legionowskiego
    W kolejnych latach od uchwalenia strategii Liczba uczestników plenerowych wydarzeń kulturalnych
    Utworzenie kalendarza imprez cyklicznych i bieżąca aktualizacja Miejski Ośrodek Kultury
    Miejska Biblioteka Publiczna
    Powiatowa Instytucja Kultury
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Budżet Powiatu Legionowskiego
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 2 lat od uchwalenia strategii Kalendarz imprez cyklicznych
    Częstotliwość aktualizacji kalendarza imprez cyklicznych
    Ulotki w miejscach najczęściej odwiedzanych przez seniorów, wolontariusze rozdający ulotki przed większym imprezami dla seniorów z dokładnym opisem czy będzie to za darmo a jak nie, to za ile – ulgi z ulotką dla seniora Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    Miejska Biblioteka Publiczna
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 3 lat od uchwalenia strategii Liczba emisji ulotek dotyczących ważniejszych imprez kulturalnych
    Nakład poszczególnych emisji ulotek
    Liczba miejsc dystrybucji poszczególnych emisji ulotek
    CT (EK)  2: Zwięk­sze­nie udzia­łu w  kul­tu­rze le­gio­now­skich se­nio­rów: po­sze­rze­nie/roz­wój ofer­ty kul­tu­ral­nej, zwięk­sze­nie mo­żli­wo­ści czyn­ne­go uczest­nic­twa, de­cen­tra­li­za­cja wy­da­rzeń (po­ło­że­nie na­ci­sku na  lo­kal­ność –  wy­da­rze­nia w  ró­żnych czę­ściach mia­sta, zwięk­sze­nie do­stę­pu cho­rym, nie­peł­no­spraw­nym, da­lej miesz­ka­ją­cym), udo­stęp­nie­nie sztu­ki w  prze­strze­ni miej­skiej, zwięk­sze­nie/roz­wój sta­łej ofer­ty kul­tu­ral­nej
    Proponowane działanie Podmiot odpowiedzialny za realizację Źródła finansowania Termin realizacji Wskaźnik realizacji
    Udostępnienie bezpłatnej oferty dla seniorów, np. poprzez system parytetowy (na każdej imprezie organizator ma zapewnić określoną liczbę, odsetek biletów za darmo dla seniorów). Miejski Ośrodek Kultury
    Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Środki organizatora Przy tworzeniu planów wydarzeń i ofert skierowanych do seniorów Liczba seniorów, którzy skorzystali z bezpłatnej oferty kulturalnej
    Utworzenie lokalnych ośrodków kultury, włączenie organizacji pozarządowych w ten proces, wyłonienie lokalnych liderów, wokół których można będzie budować trwałe działania kulturalne, połączenia komunikacyjne. Lokalne kawiarnie kulturalne z darmową prasą i bardzo niskimi cenami kawy i herbaty jako tańsza alternatywa ośrodków kultury, która ma szansę samofinansowania przynajmniej częściowo. Obsługa i sprzątanie w ramach wolontariatu lub stażów zawodowych w OPS (prace społecznie użyteczne). Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    Miejska Biblioteka Publiczna
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 5 lat od uchwalenia strategii Liczba seniorów korzystających z usług tego typu placówek
    Wzmocnienie organizacji pozarządowych i LUTW w celu stworzenia lokalnych ośrodków kultury – rozwój oferty kulturalnej: koła dyskusyjne, warsztaty artystyczne, zloty kulturalne, festiwal, dostępne finansowo dla szerokiej rzeszy odbiorców. Miejski Ośrodek Kultury
    Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Środki organizatora
    Dotacje z dostępnych programów zewnętrznych
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    Sponsoring
    Sukcesywnie w ciągu trzech lat od uchwalenia strategii Liczba seniorów, którzy wzięli udział w nowo zorganizowanych formach zajęć kulturalnych: warsztatów, kół dyskusyjnych, festiwali itp.
    Wprowadzenie oferty kulturalnej w całym mieście, przygotowanie oferty darmowej, propagowanie wolontariatu, bezpłatne wejściówki na imprezy, nagrody. Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    Miejska Biblioteka Publiczna
    organizacje pozarządowe
    Środki organizatora
    Dotacje z dostępnych programów zewnętrznych
    Sponsoring
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
      System ulg i zniżek dla seniorów
    Liczba ofert bezpłatnych zajęć dla seniorów w ciągu roku
    Nawiązanie współpracy z aktywnymi kulturalnie z seniorami z innych miejscowości. Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    Miejska Biblioteka Publiczna
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 2 lat od uchwalenia strategii Liczba seniorów z innych miejscowości aktywnych kulturalnie, z którymi nawiązano współpracę
    Wystawy, zajęcia plenerowe, animacje najlepiej tworzone przez seniorów – organizowane przez lokalne punkty kultury przy pomocy infrastruktury Urzędu. Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    Miejska Biblioteka Publiczna
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Śródki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    Sukcesywnie w kolejnych latach od uchwalenia strategii Liczba seniorów zaangażowanych w kolejnych latach w tworzenie tego typu wydarzeń kulturalnych
    CT (EK)  3. Zwięk­sze­nie do­stę­pu do  sze­ro­kiej i  zró­żni­co­wa­nej ofer­ty edu­ka­cyj­nej: udo­stęp­nie­nie ofer­ty krót­kich kur­sów, da­ją­cych kon­kret­ne umie­jęt­no­ści, udo­stęp­nie­nie zró­żni­co­wa­nej ofer­ty warsz­ta­to­wej (np.: ogrod­nic­two, no­wo­cze­sne tech­no­lo­gie), udo­stęp­nie­nie ofer­ty dla se­nio­rów pra­cu­ją­cych, udo­stęp­nie­nie ofer­ty bez­płat­nej (ulgi), zwięk­sze­nie za­kre­su te­ma­tycz­ne­go ofe­ro­wa­nych za­jęć edu­ka­cyj­nych, prze­ciw­dzia­ła­nie wy­klu­cze­niu cy­fro­we­mu le­gio­now­skich se­nio­rów.
    Proponowane działanie Podmiot odpowiedzialny za realizację Źródła finansowania Termin realizacji Wskaźnik realizacji
    Przygotowanie oferty w ramach LUTW/ punktów edukacyjnych w mieście; uruchomienie wolontariatu kompetencji. Urząd Miasta Legionowo
    LUTW
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 2 lat od wejścia w życie strategii Liczba wolontariuszy
    Liczba seniorów, którzy skorzystali z przygotowanej oferty edukacyjnej
    Utworzenie centrum wolontariatu. organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 2 lat od uchwalenia strategii Liczba wolontariuszy
    Diagnoza potrzeb edukacyjnych wśród seniorów.
    Uruchomienie w ramach LUTW lub alternatywnych rozwiązań punktów edukacyjnych rozlokowanych w kilku punktach miasta, uruchomienie większej ilości kursów darmowych (rola organizacji pozarządowych i Urzędu), usprawnienie komunikacji między punktami edukacyjnymi, uruchomienie wolontariatu kompetencji w ramach działań organizacji pozarządowych czy Urzędu (np.: edukacja prowadzona w domach indywidualnych osób, w ich warsztatach przydomowych, podczas wypraw plenerowych), Urząd powinien nawiązać współpracę z lokalnym Wojskiem, które posiada ogromne zasoby, jakie można wykorzystać przy okazji tworzenia szans edukacyjnych.
    Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    Arena Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 3 lat od wejścia w życie strategii Diagnoza potrzeb edukacyjnych seniorów – dokument
    Liczba uruchomionych punktów edukacyjnych i alternatywnych metod edukacyjnych
    Liczba seniorów, którzy wzięli udział w różnych formach edukacji w kolejnych latach
    Przygotowanie oferty w ramach LUTW/ punktów edukacyjnych w mieście; uruchomienie wolontariatu kompetencji. Urząd Miasta Legionowo
    LUTW
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 2 lat od wejścia w życie strategii Liczba wolontariuszy
    Liczba seniorów, którzy skorzystali z przygotowanej oferty edukacyjnej
    Utworzenie sieci usług wzajemnych. Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Ośrodek Pomocy Społecznej
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu roku od uchwalenia strategii Liczba osób, które włączyły się w sieć i/lub skorzystały z usług wzajemnych
    Zajęcia weekendowe, zajęcia wieczorowe, e-learning (pod warunkiem, że seniorzy potrafią obsługiwać komputer). Można pomyśleć nad systemem zlotów, jak na studiach, raz w miesiącu weekend z edukacją. organizacje pozarządowe
    Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    Miejska Biblioteka Publiczna
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 2 lat od wejścia w życie strategii Liczba uczestników zajęć weekendowych i wieczorowych oraz kursów e-learningowych dla seniorów
    Stworzenie części oferty edukacyjnej w oparciu o wolontariat, przyłączenie się Urzędu do finansowania działań poprzez bezpośrednie opłacanie kursów, rozpisywanie i sponsorowanie konkursów na darmową ofertę edukacyjną, której nie może zaoferować LUTW. Wspieranie finansowe działań LUTW Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    Miejska Biblioteka Publiczna
    LUTW
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 4 lat od uchwalenia strategii Liczba osób, które skorzystały z darmowej oferty edukacyjnej
    Przygotowanie seniorów do używania komputerów i szkoleń e-learningowych. Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Miejski Ośrodek Kultury
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne z programów UE i rządowych
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 3 lat od uchwalenia strategii Liczba seniorów, którzy wzięli udział w kursach komputerowych
    Poszerzenie oferty LUTW i innych organizacji pozarządowych oraz mających powstać punktów edukacyjnych w mieście. LUTW i organizacje pozarząd.
    Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    Miejska Biblioteka Publiczna
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 4 lat od uchwalenia strategii Liczba seniorów objętych nowymi ofertami edukacyjnymi w kolejnych latach
    Przygotowanie przez Urząd miasta oferty nieustannych i darmowych kursów komputerowych i nauka obsługi – telefonów, tabletów, aparatów cyfrowych – we wszystkich mających powstać punktach edukacyjnych miasta, zapewnienie w bibliotece i pracowni komputerowej UM osoby odpowiedzialnej za pomoc seniorom, wyznaczenie godzin w pracowni komputerowej UM specjalnie dla seniorów. Urząd Miasta Legionowo
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki zewnętrzne
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu roku od uchwalenia strategii, realizacja w sposób ciągły Liczba seniorów, którzy skorzystali z bezpłatnych szkoleń dotyczących obsługi komputera i innych nowoczesnych urządzeń
    CT (EK)  4. Wzrost par­ty­cy­pa­cyj­no­ści le­gio­now­skich se­nio­rów w  kształ­to­wa­niu ofer­ty edu­ka­cyj­nej i  kul­tu­ral­nej: zwięk­sze­nie wpły­wu na  te­ma­ty­kę i  or­ga­ni­za­cję za­jęć, uświa­do­mie­nie lo­kal­ny de­cy­den­tom i  spo­łe­czeń­stwu ko­niecz­no­ści ko­rzy­sta­nia z  po­ten­cja­łu i  za­so­bów osób star­szych, udo­stęp­nie­nie de­dy­ko­wa­nej i  se­lek­tyw­nej in­for­ma­cji dla se­nio­rów, zwięk­sze­nie i  ukie­run­ko­wa­nie ka­na­łów dys­try­bu­cji in­for­ma­cji, wzmoc­nie­nie lo­kal­nych li­de­rów (or­ga­ni­za­cje po­za­rzą­do­we, Le­gio­now­ski UTW, se­nio­rzy –  oso­by in­dy­wi­du­al­ne).
    Proponowane działanie Podmiot odpowiedzialny za realizację Źródła finansowania Termin realizacji Wskaźnik realizacji
    Ustalanie programu działań z szeroką rzeszą seniorów. (Nic o nas bez nas.)
    Urząd – budżet partycypacyjny z uwzględnieniem seniorów.
    Urząd Miasta Legionowo Budżet Gminy Miejskiej Legionowo Cyklicznie w każdym roku od uchwalenia strategii Liczba wniosków przedstawionych przez seniorów odnośnie działań na ich rzecz i budżetu miasta
    Konsultacje społeczne, sondy, budżet partycypacyjny z uwzględnieniem seniorów. Urząd Miasta Legionowo Budżet Gminy Miejskiej Legionowo Na bieżąco w miarę potrzeb Liczba seniorów, którzy wzięli udział w konsultacjach
    Stworzenie odrębnej strony w gazecie – darmowej broszury – programu w lokalnej TV – programu w lokalnym radio – dla seniorów. Ideałem byłoby stworzenie portalu internetowego dedykowanego seniorom, prawdziwej kawiarni internetowej ze wsparciem wolontariusza komputerowego, przesyłanie newsletterów, możliwości zapisywania się na kursy przez Internet, otrzymywanie powiadomień o wydarzeniach w mieście. Urząd Miasta Legionowo
    Miejski Ośrodek Kultury
    Miejska Biblioteka Publiczna
    organizacje pozarządowe
    Budżet Gminy Miejskiej Legionowo
    Środki organizacji pozarządowych pozyskane z zewnątrz oraz własne
    W ciągu 2 lat od uchwalenia strategii Bezpłatna publikacja dedykowana seniorom (strona internetowa, broszura, strona w gazecie)
    Newsletter z informacjami dla seniorów
    Liczba subskrybentów newslettera dla seniorów w kolejnych latach

     

    System monitoringu i ewaluacji realizacji strategii


    Re­ali­za­cja stra­te­gii bę­dzie pod­da­na sta­łe­mu mo­ni­to­ro­wa­niu. Bę­dzie się ono od­by­wa­ło po­przez gro­ma­dze­nie in­for­ma­cji i spra­woz­dań od pod­mio­tów uczest­ni­czą­cych w jej re­ali­za­cji, jak rów­nież kon­tro­lo­wa­nie efek­tów re­ali­za­cji stra­te­gii w for­mie rocz­nych spra­woz­dań. Ce­lem mo­ni­to­rin­gu bę­dzie ba­da­nie sta­nu re­ali­za­cji pod­ję­tych dzia­łań.

    Pro­wa­dzo­ny na bie­żą­co mo­ni­to­ring bę­dzie obej­mo­wał na­stę­pu­ją­ce ele­men­ty:

    1. czas realizacji i zakres planowanych działań,
    2. wysokość oraz źródła pochodzenia środków finansowych na ich realizację,
    3. stan realizacji zaplanowanych na dany okres zadań, realizowanych w ramach strategii.

    Dzia­ła­nia mo­ni­to­ru­ją­ce obej­mą rów­nież pod­mio­ty, któ­re re­ali­zu­ją stra­te­gię. W ich za­kres wej­dzie więc pro­wa­dze­nie kon­tro­li w pla­ców­kach i in­sty­tu­cjach re­ali­zu­ją­cych dzia­ła­nia wy­ni­ka­ją­ce ze stra­te­gii. Po­nad­to okre­so­wej, nie rza­dziej niż raz w ro­ku, oce­nie, zo­sta­ną pod­da­ne dzia­ła­nia, zmie­rza­ją­ce do re­ali­za­cji po­szcze­gól­nych, wska­za­nych w stra­te­gii ce­lów. Oce­nia­na bę­dzie efek­tyw­ność i ce­lo­wość pod­ję­tych dzia­łań, a pod­sta­wą do sfor­mu­ło­wa­nia oce­ny bę­dą rocz­ne spra­woz­da­nia, o któ­rych mo­wa na po­cząt­ku ni­niej­sze­go roz­dzia­łu.

    Pro­wa­dzo­ne w ra­mach re­ali­za­cji stra­te­gii dzia­ła­nia bę­dą rów­nież pod­da­wa­ne ewa­lu­acji, od­by­wa­ją­cej się mi­ni­mum raz w ro­ku, któ­rej ce­lem bę­dzie oce­na wpły­wu pod­ję­tych dzia­łań na re­ali­za­cję ce­lów za­war­tych w stra­te­gii. Ewa­lu­acja bę­dzie się od­by­wać po za­koń­cze­niu ro­ku. Wnio­ski z ewa­lu­acji bę­dą pod­sta­wą do ewen­tu­al­nych ko­rekt i zmian kie­run­ków dzia­ła­nia oraz mo­dy­fi­ka­cji za­dań za­pla­no­wa­nych do re­ali­za­cji, je­śli zaj­dą istot­ne zmia­ny w ob­sza­rze wspar­cia star­szych miesz­kań­ców mia­sta, któ­re ta­kich mo­dy­fi­ka­cji bę­dą wy­ma­gać.

     

    Źródła finansowania strategii


    Źró­dła­mi fi­nan­so­wa­nia re­ali­za­cji „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020” bę­dą środ­ki, po­cho­dzą­ce z:

    1. budżetu Gminy Miejskiej Legionowo,
    2. funduszy zewnętrznych, w tym z programów Unii Europejskiej, rządowych oraz pozarządowych,
    3. środków własnych podmiotów realizujących zadania na rzecz seniorów,
    4. środków pozyskanych na działania związane z realizacją strategii od sponsorów.

    Zakończenie


    „Stra­te­gia dzia­łań mia­sta Le­gio­no­wo na rzecz se­nio­rów 60+ na la­ta 2015–2020” ma za za­da­nie ob­jąć do­ce­lo­wo wszyst­kich miesz­kań­ców Le­gio­no­wa w wie­ku po­wy­żej 60 lat, czy­li oko­ło 12 ty­się­cy osób. Ma ona na ce­lu stwo­rze­nie mia­sta przy­ja­zne­go se­nio­rom po­przez udzie­la­ne im wspar­cie, ich ak­ty­wi­za­cję i wy­ko­rzy­sta­nie drze­mią­ce­go w tej gru­pie spo­łecz­nej po­ten­cja­łu, jak rów­nież opie­kę nad ni­mi. Za­war­te w ni­niej­szym do­ku­men­cie za­pi­sy bę­dą re­ali­zo­wa­ne przez sa­mo­rząd, or­ga­ni­za­cje po­za­rzą­do­we i in­ne jed­nost­ki w za­le­żno­ści od środ­ków fi­nan­so­wych po­sia­da­nych przez Gmi­nę Le­gio­no­wo, jed­nost­ki re­ali­zu­ją­ce pro­gram (za­rów­no or­ga­ni­za­cje po­za­rzą­do­we, jak i in­ne in­sty­tu­cje) oraz środ­ków po­zy­ska­nych ze źró­deł ze­wnętrz­nych.

     

     


     Przypisy 
    1. Oby­wa­te­le dla De­mo­kra­cji, Pod­ręcz­nik dla Wnio­sko­daw­ców i Gran­to­bior­ców, wy­da­nie II uzu­peł­nio­ne, lu­ty 2014, str. 4, www.ngofund.org.pl
    2. źródło: ec.europa.eu
    3. Za­le­ce­nie Ra­dy Unii Eu­ro­pej­skiej z dnia 8 lip­ca 2014 r. w spra­wie kra­jo­we­go pro­gra­mu re­form Pol­ski na 2014 r. oraz za­wie­ra­ją­ce opi­nię Ra­dy na te­mat przed­sta­wio­ne­go przez Pol­skę pro­gra­mu kon­wer­gen­cji na 2014 r., Dzien­nik Urzę­do­wy Unii Eu­ro­pej­skiej z 29.07.2014 r. nr 2014/C 247/19
    4. Spra­woz­da­nie z dru­gie­go świa­to­we­go zgro­ma­dze­nia na te­mat sta­rze­nia się spo­łe­czeństw – Ma­dryt, 8–12 kwiet­nia 2002 r., Or­ga­ni­za­cja Na­ro­dów Zjed­no­czo­nych, No­wy Jork 2002, Za­łącz­nik II „Mię­dzy­na­ro­do­wy plan dzia­ła­nia w kwe­stii sta­rze­nia się spo­łe­czeństw (2002)” A/CONF.1979, wer­sja pol­ska do­stęp­na na www.mpips.gov.pl
    5. „Za­sa­dy prze­wod­nie dla ak­tyw­no­ści osób star­szych i so­li­dar­no­ści mię­dzy­po­ko­le­nio­wej”, Ko­mi­tet Za­trud­nie­nia i Ko­mi­tet Ochro­ny So­cjal­nej, Za­łącz­nik do Oświad­cze­nia Ra­dy w spra­wie Eu­ro­pej­skie­go Ro­ku Ak­tyw­no­ści Osób Star­szych i So­li­dar­no­ści Mię­dzy­po­ko­le­nio­wej (2012): Dal­sze dzia­ła­nia, przy­ję­te­go przez Ra­dę Unii Eu­ro­pej­skiej 6 grud­nia 2012 r.
    6. Na­ro­do­we Stra­te­gicz­ne Ra­my Od­nie­sie­nia 2007–2013 wspie­ra­ją­ce wzrost go­spo­dar­czy i za­trud­nie­nie, Na­ro­do­wa Stra­te­gia Spój­no­ści, do­ku­ment za­ak­cep­to­wa­ny de­cy­zją Ko­mi­sji Eu­ro­pej­skiej, za­twier­dza­ją­cą pew­ne ele­men­ty Na­ro­do­wych Stra­te­gicz­nych Ram Od­nie­sie­nia, Mi­ni­ster­stwo Roz­wo­ju Re­gio­nal­ne­go, War­sza­wa, maj 2007
    7. Stra­te­gia Roz­wo­ju Ka­pi­ta­łu Ludz­kie­go, Mo­ni­tor Pol­ski z 7 sierp­nia 2013 r., poz. 640, str. 39
    8. Mi­ni­ster­stwo Zdro­wia, Na­ro­do­wy Pro­gram Zdro­wia na la­ta 2007–2015, War­sza­wa 2007, str. 42–43
    9. Rzą­do­wy Pro­gram na rzecz Ak­tyw­no­ści Spo­łecz­nej Osób Star­szych, Za­łącz­nik do uchwa­ły nr 237 Ra­dy Mi­ni­strów z dnia 24 grud­nia 2013 r., Mo­ni­tor Pol­ski z 24 stycz­nia 2014 r. poz. 52
    10. Da­ne do­ty­czą­ce licz­by miesz­kań­ców wg wie­ku i płci po­cho­dzą z ewi­den­cji lud­no­ści pro­wa­dzo­nej przez Urząd Mia­sta Le­gio­no­wo
    11. Opis sy­tu­acji se­nio­rów, wnio­ski i re­ko­men­da­cje z ba­dań ilo­ścio­wych i ja­ko­ścio­wych sta­no­wią wy­ciąg z ra­por­tu „Dia­gno­za po­trzeb star­szych miesz­kań­ców Le­gio­no­wa”, opra­co­wa­ne­go przez dr To­ma­sza Wrzo­ska na zle­ce­nie Sto­wa­rzy­sze­nia Po­mo­cy Po­trze­bu­ją­cym „Na­dzie­ja”
    © 2015 Stowarzyszenie Potrzebującym Pomocy "Nadzieja". Designed By JoomShaper

    Login Form